ହୋରୀ // ରଙ୍ଗର ନୁହଁ , ରକ୍ତର

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ
ହୋରୀ ରଙ୍ଗର ଖେଳ ନୁହେଁ, ରକ୍ତର ଖେଳ । ଶୋଷକର ରକ୍ତରେ ପିଚ୍କାରୀ ଖେଳିଥିଲେ ଷୋଳସହସ୍ର ନାରୀ ଯାହାର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଛି ମହାଭାରତର ସଭାପର୍ବରେ । ମଣିପର୍ବତରେ ଏକ ଦୁର୍ଭେଦ୍ୟ ଦୁର୍ଗ ତିଆରିକରି ଯୌନପିଶାଚ ଭୌମାସୁର ସେଠାରେ ଷୋଳସହସ୍ର ଯୁବତୀଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରି ରଖି ଯଦ୍ଦୃଛା ସଂଭୋଗ କରୁଥିଲା । ତାର ସହଯୋଗୀ ମୁରାସୁର ସେହି ଦୁର୍ଗ ଚାରିପଟେ ୬୦୦୦ ଫାଶ ଲଗାଇଥିଲା , ଯହିଁରେ ଖଞ୍ଜା ଥିଲା ଏପରି ସୁତୀକ୍ଷ୍ନ ଛୁରି ଯେ, ଯେ ବି ସେ ଦୁର୍ଗ ପାଖକୁ ଯାଉଥିଲା, ଫାଶରେ ଛନ୍ଦିହୋଇ ଛୁରୀରେ କଟି ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରୁଥିଲା । ତ୍ଵଷ୍ଟାଙ୍କ ଝିଅ କଶେରୁଙ୍କୁ ଭୌମସୁର ଅପହରଣ କରି ସେହି ଦୁର୍ଗକୁ ନେଇଗଲା । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜ ଚକ୍ରରେ ସେହି ଫାଶଗୁଡ଼ିକୁ କାଟି କଶେରୁ ସମେତ ସେହି ୧୬୦୦୦ ବନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଯୌନ ଶୋଷଣରୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ଓ ସେହି ଅତ୍ୟାଚାରୀମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ପିଚ୍କାରୀ କରି ସେହି ଅତ୍ୟାଚାରୀମାନଙ୍କ ରକ୍ତରେ ହୋରୀ ଖେଳିଥିଲେ ଅତ୍ୟାଚାରିତା ନାରୀମାନେ । ଅତ୍ୟାଚାରୀ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଂଗ୍ରାମ କଲାବେଳେ ଆମେ ଓଡ଼ିଆଏଁ ପ୍ରାୟତଃ କହିଥାଊଁ , “ରକ୍ତରେ ହୋରୀ ଖେଳିବି, ମନେ ରଖ୍ ।”

ଶୋଷକ-ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ବ୍ୟାଧମାନେ ହୋରୀକୁ ରଙ୍ଗର ପର୍ବ ବୋଲି କହି ଏହି ଲୋକପର୍ବର ଐତିହ୍ୟଠାରୁ ଆମକୁ ଦୂରେଇ ରଖିଛନ୍ତି ; କାରଣ, ଶୋଷଣର ଶେଷ ପାଇଁ ଦିନେ ଯେ  ଖେଳା ହେବ ଅସଲ ହୋରୀ – ରକ୍ତର ହୋରୀ  – ହୁଏତ ଏହି ଆଶଙ୍କା ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଅଛି । 

orissamattersରେ ୨୦୧୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୭ରେ ମୁଁ ଲେଖିଥିଲି

Holi is not a festival of color; by origin, it is celebration of squirting in blood of the oppressor

ବହିର ବାସ୍ନା

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ପୁରୁଣା ଫଟୋ ଖୋଜୁ ଖୋଜୁ ଏଇଟି ମିଳିଗଲା ।

ବହିଗୁଡ଼ିକର ବାସ୍ନାରେ ଯେଉଁ ରୋମାଞ୍ଚ ଭରିହୋଇଥାଏ, ତାହା ଅଧିକ ମଧୁମୟ ହୋଇଉଠେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ପାଉଥିବା କେହି ଜଣେ ପାଖରେ ଥିଲେ । ସବିତାରାଣୀ ଓ ମୋ ଭିତରେ ଫରକ ହେଲା, ବହିଟିଏ ପାଇଲେ ମୁଁ ତା ଉପରେ ଆଖିଗଡ଼େଇ ରଖିଦିଏ; ପରେ ସମୟ କରି ମନଦେଇ ପଢେ । ସବିତାରାଣୀ ଏକା ଲୟରେ ଶେଷଯାଏଁ ପଢନ୍ତି । ବେଳେବେଳେ ସେ ହିଁ ମୋତେ ବତାଇ ଦିଅନ୍ତି କେଉଁ ବହିରେ କେଉଁ କଥାଟି କେଉଁଠି ଅଛି ।

ଏ ଫଟୋଟି ମହାବାତ୍ୟା ପୂର୍ବର । କାରଣ ମହାବାତ୍ୟା ପରେ ମୋ ପଢାଘରର ବହିଥାକ ବଦଳିଯାଇଛି । ମହାବାତ୍ୟା ପରେ କାଗଜକଲମରେ ଲେଖା ସମ୍ବାଦିକତା ଛାଡ଼ି  orissamatters.com ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ମୁଁ ଆମ ରାଜ୍ୟରେ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଆଧାରିତ ସମ୍ବାଦିକତାକୁ ଜନ୍ମଦେଇଛି ଓ ତଦ୍ଦ୍ଵାରା ଏକ ନୂଆ ସାମ୍ବାଦିକୀୟ ଯୁଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି । କିନ୍ତୁ ବହିର ବାସ୍ନା ମୋତେ ଏବେ ବି ରୋମାଞ୍ଚିତ କରୁଛି ଓ ସବିତାରାଣୀ ଏବେ ବି ମୋର ପାଠକୀୟତାର ଶକ୍ତି ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି ।

ବିଧାନସଭା ପରିସର କୌଣସି ରଙ୍ଗଶାଳା ନୁହେଁ, ସିକନ୍ଦର ଆଲାମଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ହଟାଯିବା ଦରକାର

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ 

କରୋନା କବଳରେ ଲୋକେ ଯେତେବେଳେ ଅଭୂତପୂର୍ବ ସରକାରୀ ଜୁଲୁମର ଶିକାର ହୋଇଚାଲିଥିଲେ, ନବୀନବାବୁଙ୍କ ଗୋଡ଼ାଣିଆମାନଙ୍କର ଏପରି ଡେଣା ଲାଗିଯାଇଥିଲା ଯେ, ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାର ପବିତ୍ର ପରିସର ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିବଳରେ ରଙ୍ଗଶାଳା ପାଲଟିଗଲା । ଏହି ପରିସରରେ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ସିକନ୍ଦର ଆଲାମଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ ଏହା ହିଁ ସୂଚାଉଛି ।

ବର୍ତ୍ତମାନର ବାଚସ୍ପତି ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ପାତ୍ର ଏକଦା ଗର୍ବର ସହ ନିଜକୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଚାକର ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ଏହି ଚାକରାମୀ କାଏମ ରଖିବା ପାଇଁ ନିଜ ଆଡୁ କିମ୍ବା ନବୀନବାବୁଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏହି ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରାଇଛନ୍ତି ତାହା ସେ ନିଜେ ପ୍ରକାଶ କରିବା ଉଚିତ ।

ଆମ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ପାବନପୀଠ ଆମ ବିଧାନସଭା । ଯେଉଁ ମୂର୍ତ୍ତି ରଙ୍ଗଶାଳାର ଶୋଭାବର୍ଦ୍ଧନ କରିପାରନ୍ତା ତାକୁ ଏହି ପୀଠର ରାଜନୈତିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ବିନାଶରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଆମ ରାଜନୈତିକ ସାର୍ବଭୌମତା ପ୍ରତି ଜଘନ୍ୟ ଅପମାନ ।

ମୁଁ ଓ ମୋର ପରିବାର ସିକନ୍ଦର ଆଲାମଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ, ଯେମିତି ଅନୁରକ୍ତ ତାଙ୍କ ସମସାମୟିକ ଚିତ୍ତ ଜେନା, ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି , ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର, ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକ, ଶ୍ୟାମାମଣି ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପାଇଁ । କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହଁ ଯେ, ଏମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଯିଏ ଯେତେବେଳେ ଆଖିବୁଜିବେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ବିଧାନସଭାରେ ସ୍ଥାପିତ ହେବ ।

ନିଜ ଭାଷାରେ ସମସ୍ତ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟି ସକାଶେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଵର ତୋଳିଥିଲେ ଘୁମୁସରର ଦୀନବନ୍ଧୁ ପଟ୍ଟନାୟକ । ଯଦି ବିଧାନସଭା ପରିସରରେ ବିଧାୟକ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମୁଣ୍ଡିଆ ମାରିବା ପାଇଁ କାହାର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା, ଉଚିତ ଥିଲା ଦୀନବନ୍ଧୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ ।

ଦେଶ ସ୍ଵାଧୀନ ହେବା ପରେ ଓଡ଼ିଶାର ପରିଚାଳନା ସକାଶେ ଓଡ଼ିଆ  ଭାଷାକୁ ସରକାରୀ ଭାଷା କରିବାକୁ ଆଇନ ପ୍ରଣଯନ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ବରଗଡ଼ (ପୁର୍ବ)ର ପ୍ରତିନିଧି ପଣ୍ଡିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମିଶ୍ର । ଯଦି ବିଧାନସଭା ପରିସରରେ ବିଧାୟକ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମୁଣ୍ଡିଆ ମାରିବା ପାଇଁ କାହାର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା, ଉଚିତ ଥିଲା ଏହି ପଣ୍ଡିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମିଶ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଶାସନ ଚାଲିବା ସୁବିଧାଜନକ ହେବ ବୋଲି ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଚିନ୍ତା କରି ଓଡ଼ିଆ ଟାଇପରାଇଟର ତିଆରି କରିଥିଲେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ରଙ୍ଗଲାଲ ମହାପାତ୍ର । ଯଦି ବିଧାନସଭା ପରିସରରେ ବିଧାୟକ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମୁଣ୍ଡିଆ ମାରିବା ପାଇଁ କାହାର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା, ଉଚିତ ଥିଲା ଏହି ରଙ୍ଗଲାଲ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ ।

ଏହି ତିନି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପାଦତଳେ ବିଧାନସଭା ପରିସରରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ବିଧାୟକମାନଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡିଆ ମାରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେବା ପାଇଁ ଯଦି ଏମାନଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରାଇଥାନ୍ତେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବା ବାଚସ୍ପତି, ତେବେ ବିଧାନସଭା ପରିସରର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ବଢିଥାନ୍ତା।

ବିଧାନସଭା ରାଜ୍ୟର ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ । ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ ଯାହାଙ୍କର ଅବଦାନ ସ୍ମରଣୀୟ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ବିଧାୟକମାନେ ତାଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡିଆ ମାରି ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତି ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବା ସକାଶେ ବିଧାନସଭା ପରିସରରେ ସେହିମାନଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ରଖାଯାଇପାରେ, ଅନ୍ୟ କାହାରି ବି ନୁହେଁ ।

ବିଧାନସଭା ପରିସରରେ ନବୀନବାବୁଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ବହୁ ଜାଗା ମାଡ଼ିବସିଛି , ଯେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶାରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିବା ସବୁ ଦିବଙ୍ଗତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସେଠାରେ ଏଯାଏଁ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇନାହିଁ କି ସ୍ଥାପନ କରାଯିବାର କୌଣସି ପ୍ରସ୍ତାବ ନାହିଁ  । ଏବେ ସିକନ୍ଦର ଆଲାମଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ ହୋଇଗଲା, ଯେତେବେଳେ ସେହି କିସମର ସବୁ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞଙ୍କ ମରଣୋତ୍ତର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ବିଧାନସଭା ପରିସର ବ୍ୟବହୃତ ହେବ ବୋଲି କୌଣସି ନୀତିଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ ।

ବିଧାନସଭାର ସ୍ଥିତି ବର୍ତ୍ତମାନ କ’ଣ? ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶୈଳୀରେ ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ କରି ରାଜ୍ୟ ଚଳାଇବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏହା ତ ଜଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଚିଡ଼ିଆଖାନାରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୋଇସାରିଥିବା ପରି ଲାଗୁଛି !

ବିଧାନସଭାର ନେତା ଭାବେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, ଓ ତାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିୟନ୍ତା ଭାବେ ବାଚସ୍ପତି ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ସମ୍ମୁଖରେ ଏହା ଉପରେ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ରଖନ୍ତୁ ।

ସିକନ୍ଦର ଆଲାମଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିକୁ ବିଧାନସଭା ପରିସରରୁ ବାହାର କରାଯାଇ ସଂଗୀତଜଗତ ସହ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ରବୀନ୍ଦ୍ର ଭବନ, ଓଡ଼ିଶୀ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର, ସଂସ୍କୃତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିସର ବା ସଂଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିସରରେ ରଖାଯାଉ ଅଥବା ଦିବଙ୍ଗତ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞମାନଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ନିରୂପଣ କରାଯାଇ ତାକୁ ସଂଗୀତ-ଉଦ୍ୟାନ ବୋଲି କୁହାଯାଉ, ଯେଉଁଠି ଆଲାମଙ୍କ ସମେତ ଦିବଙ୍ଗତ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞମାନଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇପାରେ ।

ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ବାଚସ୍ପତି ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ପାତ୍ର ଓଡିଶାକୁ ନିଜ ନିଜ ବାପାଙ୍କ ଜମିଦାରୀ ମନେ ନ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ପଦବୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ଏକ ମହାନ ଜାତିର ରାଜ୍ୟ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତୁ ।  

ଆଗାମୀ ଅଧିବେଶନରେ ବିଧାୟକମାନେ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରନ୍ତୁ ଓ ରାଜଧାନୀରେ – ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ହେଉ ବା ସରକାରୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ପରିସରରେ – ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକାରୀ ଆଇନ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରଣୟନ କରନ୍ତୁ । ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଧାନସଭା ପରିସରରୁ ସିକନ୍ଦର ଆଲାମଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ବାହାର କରି ଅନ୍ୟତ୍ର ସାଇତିରଖାଯାଉ ।

ବୁଦ୍ଧ ଯେ ଜଗନ୍ନାଥ, ନାଗାର୍ଜୁନ ବେଶ ତାର ସଂକେତ ଦିଏ

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଆଜି ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନାଗାର୍ଜୁନ ବେଶ ।

ନାଗାର୍ଜୁନ କିଏ?

ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ତିରୋଧାନ ପରେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମକୁ ଯିଏ ସମ୍ଭାଳିଥିଲେ ସେ ହେଲେ ନାଗାର୍ଜୁନ । ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇନି , ଶୂନ୍ୟତାକୁ ଘଟାନ୍ତର ହୋଇଛି ବୋଲି କହି ଯିଏ ଶୂନ୍ୟବାଦ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ସେ ହେଲେ ନାଗାର୍ଜୁନ । ତାଙ୍କ ହେତୁ ବୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ମହାଶୂନ୍ୟବ୍ୟାପୀ ଗୁରୁ ।

ବେଦବାଦୀମାନଙ୍କ କବଳରୁ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଏହା ହିଁ ଥିଲା ତତ୍କାଳୀନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପନ୍ଥା । ସେଥିପାଇଁ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ଓଡ଼ିଶାରେ ଶୂନ୍ୟବାଦର ଏତେ ଆଦର । ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବତ୍ର ଶୂନ୍ୟ ଆକାଶ ତଳେ ବୁଦ୍ଧୀୟ ମାତୃତତ୍ତ୍ଵର ପୂଜା । ଠାକୁର ନଥାଇ ପାରନ୍ତି ଓଡ଼ିଶାର କୌଣସି ଗାଁରେ, କିନ୍ତୁ ଗ୍ରାମ ଦେବତୀ ନଥାଇ କୌଣସି ଗାଁ ନାହିଁ । ସବୁ ଗ୍ରାମ ଦେବତୀ ଶୂନ୍ୟ ଆକାଶ ତଳେ, ଗଛ ମୂଳେ । ତାଙ୍କୁଇ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଚାଲିଥାଏ ଗାଁର ଜୀବନ । ବୁଦ୍ଧ ଆଦିତ୍ୟ । ଆଦିତ୍ୟ ଗୋତ୍ରରେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ (ଆଦିଚାନାମା ଗୋତ୍ତେନ) ବୋଲି ସେ ନିଜର ପରିଚୟ ଦେଲାବେଳେ କହିଥିଲେ ବିମ୍ବିସାରଙ୍କୁ । ତେଣୁ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ । ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନିବାସ ଶୂନ୍ୟରେ । ତେଣୁ କାୟାତ୍ୟାଗ ପରେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଆସ୍ଥାନ ଶୂନ୍ୟରେ । ଏହା ହିଁ ଥିଲା ନାଗାର୍ଜୁନଙ୍କ ବୁଦ୍ଧୋତ୍ତର ବୌଦ୍ଧଦର୍ଶନ – ଶୂନ୍ୟତା ।

ଓଡ଼ିଶା ହୋଇଉଠିଥିଲା ଏହି ଶୂନ୍ୟ ଦର୍ଶନର ପବନ ପୀଠ । ତା ସତ୍ତ୍ୱେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ଓଡ଼ିଶାମାଟିରେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ସଙ୍କୁଚିତ ହୋଇ ଚାଲିଥିଲା ; କାରଣ ବେଦବାଦୀମାନେ ମଣିଷର ସବୁ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ଗୋଟେ ଗୋଟେ ଦେବତା ବାଢୁଥିଲେ । ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଲୋକେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ । ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସମ୍ବଲପୁର (ସମ୍ବଳକ)ର ଦାର୍ଶନିକ ଅଧିପତି ବୌଦ୍ଧାଚାର୍ଯ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଭୂତି ନାଗାର୍ଜୁନଙ୍କ ଶୂନ୍ୟତା ତତ୍ତ୍ଵକୁ ଟାଣି ଆଣି ଏକ ପୂଜନୀୟ ବିଗ୍ରହରେ ପରିଣତ କଲେ ଓ ତାର ନାମ ଦେଲେ ଜଗନ୍ନାଥ । ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନସିଦ୍ଧି ଗ୍ରନ୍ଥର ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକଟି ଗଗନୋପମ ଗୁରୁ (ଶୂନ୍ୟଦେହୀ ଗୁରୁ) ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ଜଗନ୍ନାଥ ରୂପେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରି ପୂଜନୀୟ କରାଇଛି ; ଯଥା-
ପ୍ରଣିପତ୍ୟ ଜଗନ୍ନାଥଂ ସର୍ବାଜିନବରାର୍ଚ୍ଚିତମ୍
ସର୍ବବୁଦ୍ଧମୟଂ ସିଦ୍ଧିବ୍ୟାପିନଂ ଗଗନୋପମମ୍ ।। ୧॥

ଏପରିଭାବେ ବୁଦ୍ଧ ଜଗନ୍ନାଥହୋଇ ବୌଦ୍ଧତନ୍ତ୍ର (ବଜ୍ରଯାନ)ର ହେଲେ ପୂଜନୀୟ ବିଗ୍ରହ ।

ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରଭୂତିଙ୍କ ଭଉଣୀ ଓ ଶିଷ୍ୟା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କରା ଥିଲେ ସୋନପୁରର ଅଧିଶ୍ଵରୀ । ସେ ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ବଜ୍ରଯାନ ତତ୍ତ୍ଵକୁ ଆହୁରି ପ୍ରାଞ୍ଜଳ କରି ସୃଷ୍ଟିକଲେ ସହଜଯାନ, ଯାହା ବେଦର କର୍ତ୍ତୃବାଦ ବିପକ୍ଷରେ ସୃଷ୍ଟିକଲା ଓଡ଼ିଶାର ମୈଥୁନବାଦ । ଏହି ସହଜଯାନ ତତ୍ତ୍ଵରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବଜ୍ରଯାନୀୟ ତତ୍ତ୍ଵ ଫେଣ୍ଟି ହୋଇ ଜଗନ୍ନାଥ ତତ୍ତ୍ଵ (Cult of Jagannatha) ମୈଥୁନବାଦ ଆଧାରିତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରଭୂତି ସୃଷ୍ଟିକରିଥିବା ଜଗନ୍ନାଥ ଦର୍ଶନ ଯେଉଁ ସମୟ ନେଇଥିଲା ସେହି ସମୟ ହେଉଛି ସୋନପୁରରେ ଜଗନ୍ନାଥ “ପାତାଳୀ” ହୋଇଥିବାର ସମୟ ।

ବେଦର କର୍ତ୍ତୃବାଦ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଓଡ଼ିଶାର ମୈଥୁନବାଦ ଏକ ଅପରାଜେୟ ଦର୍ଶନ ତତ୍ତ୍ଵ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ତତ୍ତ୍ଵ ବିକଶିତ ହୋଇପାରିନଥାନ୍ତା ଯଦି ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ତିରୋଧାନ ପରେ ନାଗାର୍ଜୁନ ଶୂନ୍ୟବାଦ ସୃଷ୍ଟି କରି ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ଗଗନୋପମ କରିଦେଇନଥାନ୍ତେ । ସୁତରାଂ କୃତଜ୍ଞ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ନାଗାର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବୌଦ୍ଧ ଦର୍ଶନର ପ୍ରଥମ ବୁଦ୍ଧୋତ୍ତର ରକ୍ଷାକାରୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣକରି ଶ୍ରୀ ବୁଦ୍ଧ-ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ନାଗାର୍ଜୁନ ରୂପରେ ଦେଖେ । ତା ଆଖିରେ ନାଗାର୍ଜୁନଙ୍କ ଶୂନ୍ୟତାର ସ୍ଥୂଳ ରୂପ ହେଲେ ଶୂନ୍ୟଦେହୀ ଦୟାଳୁ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ପୂଜନୀୟ ବିଗ୍ରହ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ । ସେଥିପାଇଁ ଶୂନ୍ୟ ସଂହିତାରେ କୁହା ହୋଇଛି:
“ଶୂନ୍ୟ ପୁରୁଷ ଦୟାଳୁ ଅଟଇ / ଶୂନ୍ୟ ପୁରୁଷ ସର୍ବଘଟେ ରହି //“
ପୁନଶ୍ଚ କୁହା ହୋଇଛି :
ବୁଦ୍ଧ ରୂପେ ମହୋଦଧି କୂଳେ / ଭୋଗ ବିଳସିବୁ ତୁ ସେତେବେଳେ //”

ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଯେଉଁମାନେ ବୁଦ୍ଧରୁ ବିଷ୍ଣୁ ବନେଇବା ଅଭିସନ୍ଧିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଭୂତିଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିଛନ୍ତି ମିଥ୍ୟା କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ତିଆରିକରି, ସେହି ଗୋଷ୍ଠୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନାଗାର୍ଜୁନରୂପକୁ ବିକୃତ ରୂପେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରୁଛନ୍ତି, ବାସ୍ତବତା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅବାସ୍ତବ କିମ୍ବଦନ୍ତୀର ଜୟଜୟକାର କରି ।

ତଥାକଥିତ ଜଗନ୍ନାଥଭକ୍ତମାନଙ୍କ କବଳରୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିହେଲେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ମୌଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇପାରନ୍ତା ।






ମୁଁ ଆଉ ତୁ ଆଉ ଶ୍ଵାନ ଏଇ ବୁ

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଶ୍ଵାନ ସହ ଜୀବନ ଏକ ଶୋଭନୀୟ ଜୀବନ । ତା’ର ନିରୋଳା ମମତା , ତା’ର ଅନନ୍ୟ ବିଶ୍ଵସନୀୟତା ତାକୁ ବିଶ୍ଵଚେତନାରେ କରିଛି “ମଣିଷର ପ୍ରିୟତମ ବନ୍ଧୁ” । ବିଶ୍ଵବିଖ୍ୟାତ କବି ଓ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ଲୋବୋ (Lobo, ୧୯୪୩ ଜୁଲାଇରେ ଫ୍ଲୋରିଡ଼ାରେ ଜନ୍ମିତ Roland Kent LaVoie) ତାଙ୍କ ଏଇ “ପ୍ରିୟତମ ବନ୍ଧୁ”ର ନାମ ଦେଇଥିଲେ “ବୁ” (Boo) । ଏହି ବୁ ସହ ତାଙ୍କ ପୁରୁଣା କାର୍ ଯୋଗେ ସେ ଆମେରିକାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ କିପରି ବୁଲିଥିଲେ, କିପରି ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ ଜଞ୍ଜାଳରୁ ମୁକ୍ତିର ରୋମାଞ୍ଚ ସେକଥା ମନେ ପକାଉ ପକାଉ ପୁରୁଣା ଗାଡ଼ିଟି ପୁଣି କେମିତି ତାଙ୍କୁ ଡାକୁଛି ବାହାରିବା ପାଇଁ ଭ୍ରମଣରେ, ତାହା ୧୯୭୧ରେ ସାରା ବିଶ୍ଵରେ ସଙ୍ଗୀତପ୍ରେମୀ ଓ ଶ୍ଵାନପ୍ରେମୀମାନଙ୍କ ମନରେ ଶିହରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ଏହି ଗୀତ ତାଙ୍କରି କଲମ ଓ ତାଙ୍କରି କଣ୍ଠରୁ ନିର୍ଗତ ହୋଇ ସେ ବର୍ଷର ଅନ୍ୟତମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପପ୍ ସଙ୍ଗୀତ ଭାବେ ସମାଦୃତ ହୋଇଥିଲା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ଵରେ । ଏହାର ଶୀର୍ଷକ ଥିଲା – “Me and You and a Dog Named Boo”, ଯାହାକୁ କବିତାରେ ଅନୁବାଦ କରି ମୁଁ ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ଶ୍ଵାନପ୍ରେମୀ ଭାଇଭଉଣୀଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେଉଛି ।

ମୁଁ ଆଉ ତୁ ଆଉ ଶ୍ଵାନ ଏଇ ବୁ
——————————–
ମୂଳଲେଖା – ଲୋବୋ
ଅନୁବାଦ – ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ
————————————-

ଆଜି ବି ପଡ଼ଇ ମନେ
ଅସରାଏ ଖରାଟିଆ ବର୍ଷା ଅନ୍ତେ
ସେଦିନ ଜର୍ଜିଆ ଭୂମେ
ଲୋହିତ କର୍ଦ୍ଦମେ
ଜାମ୍ ହୋଇ ଯାଇଥିବା
ପୁରୁଣା ମୋ କାର୍ ଚକା
କି କଷ୍ଟରେ ଗଡୁଥିଲା
କେବଳ ତା ଇଛାଶକ୍ତି କ୍ରମେ ।
ସତେ ବା ସେ ସୁନ୍ଦରୀ
ମନରେ ବାହୁନୁଥିଲା –
ଆଃ! ଶୁଖିଲା ସଡ଼କେ ହେଲେ
ଦଉଡ଼ନ୍ତେ ଆଉଥରେ ଆମେ !

ମୁଁ ଆଉ ତୁ ଆଗୋ
ପୁରୁଣା ମୋ ଗାଡ଼ିଟି !
ଆମ ସହ ପ୍ରିୟ ମୋର
ଶ୍ଵାନ ଏଇ ବୁ ।
ବାସଭୂମି ବାହାରେ
ବୁଲିଛେ ତ ବୁଲିଛେ
ଜୀବନ ତ ଜୀଇଁଛେ !
ମୁଁ ଆଉ ତୁ ଆଉ ଶ୍ଵାନ ଏଇ ବୁ
କେତେ ଭଲ ନ ଲାଗିଛି
ବନ୍ଧନହୀନ ବୋଲି ମୁଁ !

ଏବେ ବି ପଡୁଛି ମନେ
ସେଣ୍ଟ ପଲ୍ ।
ସେଠିକା ସେ ଗହମ କିଆରୀ
ଯେଉଁଠି ସକାଳେ ଦିନେ
ପଡ଼ିଯାଇଥିଲି ଧରା
ଧରୁ ଧରୁ
ମାଈ କୁକୁଡ଼ାଟେ,
ତା ପୁଣି ଧୋକଡ଼ୀ !
ବୁଢା ମାକ୍ ଡୋନାଲ୍ଡ
ମହା କଡ଼ା
ଖଟାଇଲା ଦିନସାରା ;
ଯଦିଓ ଶେଷରେ
ଶ୍ରମର ମୂଲ୍ୟ ସେ
ଦେଇଥିଲା ।
ଭରି ଦେଇଥିଲା
ଗାଡ଼ିରେ ଗ୍ୟାସ୍
ଟାଙ୍କିଏ;
ସଡ଼କକୁ ଥିଲେ
ନେଉଟି ଆମେ ତ
ସଭିଏଁ ।

ସେଦିନର କଥା
କେବେ ମୁଁ ଭୁଲିବି ନାଇଁ
ଦର୍ପେ ଯେଦିନ
କାର୍ ଚଳାଇ
ନେଉଟି ଆସିଲି,
ଲସ୍ ଆଞ୍ଜେଲସ୍ ଭୁଇଁ ।

ନଗରୀରାଣୀର
ତୋଫା ଆଲୋକର
ଊର୍ଜନା
ତଡ଼ିଦେଇଥିଲା
ଭ୍ରମଣକ୍ଳାନ୍ତି ,
ମାନସେ ମୋହର
ବିଶ୍ରାମ ପାଇଁ
କରିଥିଲା ମୋହ
ସର୍ଜନା ।

କିନ୍ତୁ ଯଦିଓ
ମାସେ ଖଣ୍ଡେ ମୋଟେ
ବିତିଛି,
କ୍ଳାନ୍ତି ଭୁଲି ମୋ
ଦଦରା ଗାଡ଼ିଟି
ପୁଣି ତ ମୋତେ
ତୁହାଇ ତୁହାଇ
ଡାକୁଛି –
“ଏଠୁ ପଳାଇବା
ପୁଣି ପହଁରିବା
ସଡ଼କରେ ଆସ”
କହୁଛି ।

ମୁଁ ଆଉ ତୁ ଆଗୋ
ପୁରୁଣା ମୋ ଗାଡ଼ିଟି !
ଆମ ସହ ପ୍ରିୟ ମୋର
ଶ୍ଵାନ ଏଇ ବୁ ।
ବାସଭୂମି ବାହାରେ
ବୁଲିଛେ ତ ବୁଲିଛେ
ଜୀବନ ତ ଜୀଇଁଛେ ;
କେତେ ଭଲ ନ ଲାଗିଛି
ବନ୍ଧନହୀନ ବୋଲି ମୁଁ !

ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଛାତିରେ ଛୁରା

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ ଲୋକଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଲେ ଯେ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମରଣାନ୍ତକ ଆଘାତ ମିଳିପାରେ ତାହା ମୁଁ ଗତକାଲି ଜୁଲାଇ ୧୬ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ହିଁ  ଜାଣିଲି । ମୋ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟମାନେ ଓ ମୋର ଖାସ୍ ନିଜ ଲୋକେ ଯେଉଁମାନେ ଏହି ପୃଷ୍ଠାକୁ ଆସନ୍ତି କେବଳ ସେହିମାନଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ପାଇଁ ଯେ, ସାପ ସହ ବାସ କରିବା ନିରାପଦ ନୁହେଁ, ମୁଁ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ଜୀବନରେ କାଲି ଯାହା ଘଟିଲା ତାହା ଦୁଃଖର ସହ ଏଠି ରଖୁଛି ।

ଜୁଲାଇ ୧୬ରେ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନର ନୂଆ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେବ ବୋଲି ଆମେ ଆଗରୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲୁ । ତଦନୁଯାୟୀ ବିଧାନସଭା ସମ୍ମୁଖରେ ଅପରାହ୍ନ ସାଢ଼େ ଚାରିଟାରେ ମୁଁ ପହଞ୍ଚିଲି । ପତାକା ଓ ଦାବିଫଳକ ଧରିବାକୁ ସାଥୀମାନେ ପହଞ୍ଚି ଥିଲେ । ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀ ଓ ପବିତ୍ର ମହାରଥା ନ ଥିଲେ । ଦିନଟି ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ ହୋଇଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତି ଅଡୁଆ ଲାଗୁଥିଲା । କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ଶେଷରେ ପବିତ୍ର ହିସାବ ଦେବାର ଥିଲା । କାରଣ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ପାଣ୍ଠି ସେ ତୋଷରପାତ କରିଥିବା ଜଣା ପଡିଲା ପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କୈଫିୟତ ମାଗିଥିଲି ଓ  ଜୁଲାଇ ୧୬ରେ ଯେହେତୁ ସକ୍ରିୟ ସାଥୀମାନେ ଏକାଠି ହେବା ସୁନିଶ୍ଚିତ ସେହେତୁ ସେହିଦିନ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଗରେ ହିସାବ ରଖିବାକୁ ତାକୁ ସମୟ ଦେବାକୁ ମୋତେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀ  ପୂର୍ବରୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଦିଜଣ ଯାକଙ୍କ  ଅନୁପସ୍ଥିତି ମୋତେ ଅସ୍ବଭାବିକ ଲାଗିଥିଲା । ସେମାନେ କାହନ୍ତି ବୋଲି ମୁଁ ପଚାରିଲି । ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ବାବୁଙ୍କ ଘନିଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁ ଚକ୍ରଧର ମହନ୍ତ ମୋତେ କହିଲେ କି , କିଛି ଗୋଟେ ଜରୁରୀ କାମରେ ସେମାନେ ବାହାରିଯାଇଛନ୍ତି ଓ ଫେରିବାକୁ ସାମାନ୍ୟ ବିଳମ୍ବ ହୋଇପାରେ । ତେଣୁ ୫ଟାରେ ଯଥା ପୂର୍ବ ମୁଁ  ପତାକା ଧରାଇଲି ଓ ଅଭିଯାନ ମଧୁବାବୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି ସମାପ୍ତ ହେଲା ।

ସେଠାରୁ ଆମେ ଫେରିବାକୁ ବସିଥିବା ବେଳେ ଦିଜଣଯାକ ଆସି ପହଁଚିଲେ । ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀ ପ୍ରଥମେ ମୋତେ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇ କହିଲେ କି, “ଆପଣ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ପତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ସମସ୍ତ ଦାବି ପାଳନ କରି  ବିଧାନସଭାର ଆଗାମୀ ଅଧିବେଶନରେ ଭାଷା ଆଇନର ସଂଶୋଧନ ହେବ ବୋଲି ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଲେ ଓ ପ୍ରତିଦାନରେ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ସେଯାଏଁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାକୁ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଦେଲୁ ।”

“ଆପଣ ଏହା କାହିଁକି କଲେ ଓ କାହାକୁ କିଛି ନ କହି ଏପରି ଏକ  ପ୍ରତିଶୃତି ଦେବାକୁ କେଉଁଠୁ ଆପଣ ଅଧିକାର ପାଇଲେ?” ବୋଲି ମୁଁ ପଚାରିଲି । “ଆପଣ ଯାହା ଯେତେବେଳେ କହିଛନ୍ତି ଆମେ ଆଜିଯାଏଁ ତାହା ମାନି ଆସିଛୁ, ଆମର ଆଜିର ଏହି ଗୋଟିଏ କଥାକୁ ଆପଣ ମାନନ୍ତୁ ବୋଲି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି”, କହିଲେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ବାବୁ । “ସରକାରଙ୍କ ପାଖରୁ ବା ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଖରୁ କିଛି ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଆସିଥିଲା କି?” – ମୁଁ ପଚାରିଲି । “ନାଁ , କେବଳ ଫୋନ ଆସିଥିଲା” ସେ କହିଲେ । “ମୋତେ କହିଲେନି?” – ମୁଁ ପଚାରିଲି । “ଆପଣଙ୍କୁ ଫୋନ କଲି, ଆପଣ ଧରିଲେନି” –  ଏହା ହିଁ ଥିଲା ତାଙ୍କର ଉତ୍ତର । “ଯଦି ସରକାର ଆମ ଦାବି ମାନିନେଇ ତଦନୁଯାୟୀ ଆଇନ ସଂଶୋଧନ କରିବାକୁ ରାଜି, ତେବେ ବିଧାନସଭାକୁ ଅପେକ୍ଷା ନ କରି ଅଧ୍ୟାଦେଶ ଜାରି କରିବାକୁ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ ନି ?” – ମୁଁ କହିଲି । “ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନଥିଲେ ଅଧ୍ୟାଦେଶ କିପରି ହେବ?” – ସେ କହିଲେ । ଏବଂ ସେ ଯାହା କହୁଛନ୍ତି ସତ୍ୟ କହୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଆଉ ଦି ଜଣଙ୍କୁ ସାକ୍ଷୀ ଭାବେ ଦେଖେଇଲେ । ମୁଁ କହିଲି , “ହେଉ, ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କୁହାଯାଉ, ତୁରନ୍ତ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ପ୍ରେସ ଵିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରିକରିବାକୁ ; ତାହାକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ଆସନ୍ତା କାଲି ସକାଳେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ବସି ଯାହା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ।”

ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଫୋନ କରୁଥିଲେ (ଏହା ହିଁ ସେ କହିଥିଲେ), ମୁଁ ଘରକୁ ଆସିଲି । ପବିତ୍ର ମହାରଥା ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ହିସାବ ଦେବା ପରିବେଶ ଆଉ ନଥିଲା । ପ୍ରାୟ ଘଂଟାଏ ପରେ ସେ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଘୋଷଣା କଲେ କି ,  ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅନୁସାରେ ଜୁଲାଇ ୧୬ରେ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁଥିବା କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଛି ।

ସେ ଜାରିକରିଥିବା ଏହି ପ୍ରେସ ଵିଜ୍ଞପ୍ତି ଦେଖାଯାଉ ।  ଏଥିରେ ସ୍ଵାକ୍ଷର କରିଛନ୍ତି ମୋ “ପ୍ରଜ୍ଞାଜ” ଆନ୍ଦୋଳନର “ସଞ୍ଚାଳକ” ବୋଲି ନିଜ ଫେସବୁକ କାନ୍ଥ (timeline)ରେ ନିଜ ପରିଚୟ ଦେଇଥିବା ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀ, ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ମରଣିକା ଅର୍ଜିତ ବହୁ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ତୋଷରପାତ କରି ଖସିଯିବାକୁ ବସିଥିବା ପବିତ୍ର ମହାରଥା ଓ ସେମାନଙ୍କ  ୮ଜଣ ଆଜ୍ଞାବହ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଏପରି ଘୋଷଣା କରିବାର କୌଣସି ଯୋଗ୍ୟତା ନାହିଁ ।

ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ଏପରି କୌଣସି ପ୍ରସ୍ତାବ ଏଥିରେ ସନ୍ନିହିତ ନୁହେଁ । କାରଣ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଏପରି କୌଣସି ପ୍ରସ୍ତାବ ଗ୍ରହଣ କରିନାହିଁ । ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଏକ ସଂଗଠିତ କି ପଂଜିକୃତ ସଂଗଠନ ନୁହେଁ । ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟି ଅପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ହୋଇଗଲା ପରେ ମୁଁ ନିଜ ମାତୃଭାଷା ପ୍ରତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବିପତ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ଜନଜାଗୃତି ପାଇଁ ମୋ ପରିସୃଷ୍ଟ ନିରବ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ପଦ୍ଦତ୍ତିରେ ଏ ଆନ୍ଦୋଳନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି । ଏଥିପାଇଁ ମନସ୍ଥିର କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ୨୦୧୬ ଏପ୍ରିଲ ପହିଲାରେ ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଫେସ୍ ବୁକ୍ ପୃଷ୍ଠାରେ ଏକ ନିବେଦନ ରଖି ଓଡ଼ିଶାର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମତ ଲୋଡ଼ିଥିଲି ।

ପ୍ରଥମ ମତ ଆସିଥିଲା ମାତୃଭାଷାରେ ନ୍ୟାୟାଧୀକାର ପାଇଁ ଆମରଣ ଅନଶନ କରିଥିବା ଗଜାନନ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଠାରୁ  ମୋ ଫେସ୍ ବୁକ୍ ଆବେଦନ ପରେ ପରେ ସେହି ୨୦୧୬ ଏପ୍ରିଲ ପହିଲାରେ । 

ଏଥିରେ ମୋ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନୂଆ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ପୁର୍ଣ ସମର୍ଥନ ଥିବା ସଂଗେ ସଂଗେ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାକୁ ଅସହଯୋଗ କରିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ପ୍ରଥମ ପଥଦର୍ଶୀ ପ୍ରସ୍ତାବ ପାଇଲି ଓଡ଼ିଶାର ବିଖ୍ୟାତ ପରିବେଶବିତ , ବନ୍ୟଜନ୍ତୁମାନଙ୍କ  ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁବିଦିତ  ବନ୍ଧୁ , ଚାଟାର୍ଡ ଆକାଉଣ୍ଟାଣ୍ଟ ଶ୍ରୀ ବିଶ୍ୱଜିତ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଠାରୁ ତହିଁ ପରଦିନ ୨୦୧୬ ଏପ୍ରିଲ ୨ ତାରିଖରେ ।

ସେ ୭ଟି ମୁଖ୍ୟ ଯୋଜନା ଓ ୯ଟି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ । ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଏଇ.ଏ.ଏସ ଅଫିସର ପ୍ରମୋଦ ପଟ୍ଟନାୟକ , ପ୍ରଫେସର କମଳା ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର ଆଦି ବହୁ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଠାରୁ ନାନା ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ ପ୍ରସ୍ତାବମାନ ଆସିଲା । ଏଗୁଡ଼ିକ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ମୋର ବିଶ୍ଵାସ ଦୃଢ଼ ହେଲା ଯେ, ମୋ ପଦ୍ଧତ୍ତିରେ ମୁଁ ଯଦି ଆନ୍ଦୋଳନ ଚଳାଏ , ତେବେ ତାହା ସାର୍ବଜନୀନ ସମର୍ଥନ ପାଇବା ସମ୍ଭବ ହେବ । ଏହି ପଦ୍ଧତ୍ତି ଉଣେଇଶ ଅଶୀ ଦଶକରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ଜାନକୀବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଜନଜାଗୃତି ପାଇଁ ମୁଁ ଆଠଗଡ଼ରେ ଉଦ୍ଭାବନ ଓ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲି । ବିଧାନସଭା ସମ୍ମୁଖରୁ କଳାପତାକା ଧରି ନୀରବରେ ପ୍ରତିଦିନ  ଅପରାହ୍ନ ପାଞ୍ଚଟା ପରି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ  ଯିବି ଓ ଯେହେତୁ ଏତଦ୍ଦ୍ଵାରା କୌଣସି ଆଇନ ଭଙ୍ଗ ହେବ ନାହିଁ ସରକାର କୌଣସି ଆଇନଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ଫଳରେ ଧୀରପାଣି ପଥର କାଟିବା ପରି ଏହା ଲୋକଙ୍କ ନିଦ ଭାଙ୍ଗିଦେବ ଓ ସରକାର ବାଧ୍ୟ ହେବେ ଭାଷା ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ମୁଁ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟିରେ ଦେଇଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ।

ମୋ ପାଖକୁ ସେତେବେଳେ ବରାବର ଆସୁଥିବା ପବିତ୍ର ମହାରଥା ମୋ ପ୍ରସ୍ତାବରେ ରାଜି ହେଲେ ଓ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀଙ୍କୁ ହଳେଇଲେ । ଏ ପଦ୍ଧତ୍ତି କିପରି ନିରାପଦ ଓ ସରକାର ଅଡୁଆରେ ପଡିବେ ସିନା , ଆମକୁ ଅଟକାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ – ଏହା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବୁଝାଇବାକୁ ଏକାଧିକ ଦିନ ଲାଗିଗଲା । ଶେଷରେ ସେ ରାଜିହେଲେ ଓ ପ୍ରତ୍ୟହ କେତେ ଲୋକ ଆବଶ୍ୟକ ହେବେ ବୋଲି ପଚାରିଲେ । “ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଚାରିଜଣ” ମୁଁ କହିଥିଲି ।

କିଛିଦିନ ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲିଲା ପରେ ବିଭିନ୍ନ ଅସାମାଜିକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଲଗାଇ ଆମ ଉପରେ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଆକ୍ରମଣ ହେଲା । ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଜଣେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିବା ବେଳେ ପୁଣି ଜଣେ ସଭାପତି କାହିଁକି ଓ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ନେତା କିଏ ବୋଲି ବି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଲେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଯାହାଙ୍କୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀ ହିଁ ଆମ ଆନ୍ଦୋଳନ ଭିତରକୁ ଆଣିଥିଲେ । ଅପରପକ୍ଷେ ଅତୀତର ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ଛାତ୍ରନେତା କଳାପତାକା ଅଭିଯାନରେ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରି ଅଭିଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷକ ହେବାରୁ ପବିତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଅଶାଳୀନ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ଓ ନିଜର ଆବାହକ ପଦମର୍ଯ୍ୟାଦା ହାଂକି ସେ ଯାହା କରିବେ ତାଙ୍କୁ ପଚାରି କରିବେ ବୋଲି କହିଥିଲେ । ଏହା ଛାତ୍ରନେତାମାନଙ୍କ ମହଲରେ ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା । ତେଣୁ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ଥିତି ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ବାବୁ ତାଙ୍କ ଫେସ୍ ବୁକ୍ ପୃଷ୍ଠାରେ ୧୧.୫.୨୦୧୬ ତାରିଖରେ ଲେଖିଥିଲେ :

“ବରେଣ୍ୟ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପରିପକ୍ଵ ପ୍ରଜ୍ଞାଜ ଏହି ଦର୍ଶନର  ଆମେ ସମସ୍ତେ ସଞ୍ଚାଳକ, କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ନୁହନ୍ତି । ” 

ବସ୍ତୁତଃ ସେ ଏତଦ୍ଦ୍ଵାରା କୌଣସି ଅତିରଂଜିତ କଥା କହିନଥିଲେ । ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ସୃଷ୍ଟି କରି ଜନ ଅନ୍ଦୋଳନକୁ  ମୁଁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ ଅଭିନବ ଦର୍ଶନତତ୍ତ୍ଵ ଦେଇଥିଲି । ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ, ମାର୍ଟିନ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ (କନିଷ୍ଠ), ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା ଓ ମାଲକମ ଏକ୍ସ ପ୍ରଭୃତିଙ୍କ ପଦ୍ଧତ୍ତି ଫେଣ୍ଟାଫେଣ୍ଟି କରି ତହିଁରେ ମୋ ନିଜସ୍ଵ ପ୍ରଜ୍ଞା ମିଶାଇ , କୌଣସି ସରକାରୀ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ନ କରି ଏକ ଜନବିରୋଧୀ ସରକାରୀ ଆଚରଣକୁ ବଦଳାଇବାକୁ କିପରି ଏକ ଅହଙ୍କାରୀ ସରକାରଙ୍କୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଇପାରେ ତାହାର ପଦ୍ଧତ୍ତି ମୁଁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି  । ଏହା ଥିଲା ନିରବ ଆନ୍ଦୋଳନ କିପରି ଏକ ଭୟଙ୍କର ବିସ୍ଫୋରକ ତୁଣ୍ଡ ବାଇଦ ସୃଷ୍ଟି କରି ଶୋଇଥିବା ଏକ ଜାତିକୁ ନିଦରୁ ଉଠାଇଦେଇପାରେ ତାହାର ଏକ ପରୀକ୍ଷଣ । ଯେପରି ପୂର୍ବରୁ କହିଛି, ଉଣେଇଶ ଅଶୀ ଦଶକରେ ତଦାନୀନ୍ତନ ପ୍ରବଳ ପରାକ୍ରମୀ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଜାନକୀବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ ଆଠଗଡ଼ରେ ମୁଁ ଏହି ପଦ୍ଧତ୍ତିକୁ ସଫଳତାର ସହ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲି । ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ବ୍ୟାପାରରେ ଏହି ସତ୍ୟକୁ ସେଦିନ ଉପରୋକ୍ତ ମତେ ସ୍ବୀକାର କରିଥିଲେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀ ଓ ସ୍ବୀକାର କରିଥିଲେ ଯେ, ମୋ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରସୂତ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସେ ଓ ପବିତ୍ର ପ୍ରଭୃତି ଥିଲେ ସଂଚାଳକ ।  କେବଳ ୧୧.୫.୨୦୧୬ ତାରିଖରେ ନୁହଁ, ବହୁବାର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଫେସ୍ ବୁକ୍ ପୃଷ୍ଠାରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ବାବୁ ଏହି ଏକା  କଥା କହିଛନ୍ତି । ଡାହାଣପଟେ ଥିବା ତାଙ୍କ ଫେସ୍ ବୁକ୍ ଉଲ୍ଳେଖନର ଫଟୋଚିତ୍ରରେ ଏହି ଉଦ୍ଧୃତ ସ୍ବୀକାରୋକ୍ତି ରହିଛି । 

ଏକଥା ମୁଁ ଏଠି ଏଇଥିପାଇଁ କହୁଛି ଯେ, ବରଂ କହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛି ଯେ, ମୋ ଆନ୍ଦୋଳନର ଏହି ସ୍ଵୟଂସ୍ବୀକୃତ “ସଞ୍ଚାଳକ” ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅପରାଧ ହେତୁ ଧରା ପଡିଥିବା  ପବିତ୍ର ମହାରଥାଙ୍କ ସହ ମିଶି ଜୁଲାଇ ୧୬ ତାରିଖରେ ମୋ ଅଜଣାରେ ସରକାରଙ୍କ ସହ ହାତ ମିଳାଇ ଅତି ଅନଧିକୃତ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି କି, ଏହି ଦିନ ଠାରୁ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ବିଧାନସଭା ଅବଧି ଶେଷ ଯାଏଁ , ଅର୍ଥାତ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ , ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା ! ମୋ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଆନ୍ଦୋଳନର ଏହି ସବୁ “ସଞ୍ଚାଳକ”ଙ୍କୁ ଏହି ଅଧିକାର ଦେଲା କିଏ ? ସେ ଓ ପବିତ୍ର ଏବଂ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାବହ ଗୋଷ୍ଠୀ ମୋ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସଞ୍ଚାଳିତ କରୁଥିଲେ ବା ସହଯୋଗ କରୁଥିଲେ । ଏଥିରୁ ଓହରିଯିବା ତାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ ଇଚ୍ଛାଧୀନ ; କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ବନ୍ଦ କରିଦେବା ଅଧିକାର ସେ ବା ସେମାନେ କେଉଁଠୁ ପାଇଲେ ?

ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନଟି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲି ସେତେବେଳେ ମୁଁ ହୁଏତ ଏକା ଥିଲି ଓ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ବାବୁ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଏହା ସହ ସମ୍ପୃକ୍ତ ହୋଇ ଏହାକୁ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ କରିଥିଲେ ।  କିନ୍ତୁ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଆଜି ମୋ ଆନ୍ଦୋଳନ ହୋଇ ରହିନାହିଁ କି ଏଥିରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ଏହା ଆଉ ସୀମିତ ହୋଇରହିନାହିଁ । ଏହି ନିରବ ଆନ୍ଦୋଳନ ପଦ୍ଧତ୍ତିରେ ଜନଜାଗରଣ ପାଇଁ ମୁଁ ଯେଉଁ ଯୋଜନା କରିଥିଲି ତାହା ସଫଳ ହୋଇଛି ଓ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହେଉ ବା ପରୋକ୍ଷରେ ଏହାକୁ ନିଜ ଆନ୍ଦୋଳନ ବୋଲି ମନେ କରୁଛି ଓ ଭାଷା ଅଧିକାର ପାଇଁ ଜାଗିଉଠିଛି । ଏତିକିବେଳେ ଏମାନେ ସରକାରଙ୍କୁ ଆପ୍ୟାୟିତ କରିବାକୁ ଯାଇ ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ଥଗିତ ହୋଇଗଲା ବୋଲି ଗତକାଲି ଯେଉଁ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ତାହା ଆମ ଜାତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ଅପରାଧ ।

ପ୍ରତି ଅପରାଧ ମୂଳରେ ଅପରାଧିକ ଅଭିସନ୍ଧି ଥାଏ ।

ଏମାନଙ୍କ ଅପରାଧିକ ଅଭିସନ୍ଧି କଣ ହୋଇଥାଇପାରେ ? ହୁଏତ (୧) ପବିତ୍ରଙ୍କ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅପରାଧ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ରାଜଧାନୀ ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନରେ ଏତଲା ଦେଇଥିବା ହେତୁ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଶରଣାପନ୍ନ ହୋଇ ପୋଲିସ କାର୍ଯ୍ୟନୁଷ୍ଠାନରୁ ବର୍ତ୍ତି ଯିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା ବା (୨) ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଵାର୍ଥ ହାସଲର ଲୋଭ  ।

ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ସରକାରୀ ଅଫିସରଙ୍କ ଠାରୁ ଜାଣିଲି ଯେ ଏହି ଉଭୟେ ଜୁଲାଇ ୧୪ ତାରିଖ ସକାଳେ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଥିଲେ  । କମ୍ମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଗୋଷ୍ଠୀରୁ ଆସି ବିଜେଡିରେ ନେତା ବନିଥିବା ସୁବାସ ସିଂହଙ୍କ ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ସୁପାରୀ ପରିମାଣ ପକ୍କା ହୋଇଥିଲା  । ଉଭୟଙ୍କୁ ସମାନ ପରିମାଣର ସୁପାରୀ ଦିଆ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀ ବୋନସ ଭାବେ ଏକ ସରକାରୀ ଘର ତାଙ୍କ କାଗଜ ନାମରେ ନେବେ ବୋଲି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପାଇଥିଲେ । ଏହା ସତ କି ମିଛ ମୁଁ କହିପାରିବି ନାହିଁ । ଯଦି ସତ ହୋଇଥାଏ, ୧୬ ତାରିଖରେ ଦି ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗରେ ଧରି ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଭେଟି ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଉପରେ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ବନ୍ଦ ରଖିବାକୁ ପାଲଟା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେବା କେବଳ “ଦାରୀ ସାକ୍ଷୀ ମାଦଳ” (alibi) ସୃଷ୍ଟିର ନାଟକବାଜି ଛଡ଼ା କିଛି ବି ହୋଇନପାରେ ।   

ଏହି ପ୍ରେକ୍ଷାପଟରେ ଏକ କୌତୁହଳୋଦ୍ଦୀପକ କଥା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇପାରେ  । ଆଜି ସକାଳେ , ଏଇ ଘଣ୍ଟେ ପୂର୍ବରୁ , ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ସମ୍ପର୍କରେ ଟୁଇଟ କରିଆସିଥିବା ଇଂ.ଚକ୍ରଧର ମହନ୍ତ ଆସିଥିଲେ । କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ବନ୍ଦ ରଖିବାକୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀଙ୍କ ମୁହଁରୁ ଶୁଣି ମଧୁବାବୁଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ତଳେ ସେ ଖୁବ ଉତ୍କ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ ଉଠିଥିଲେ ଓ ପଳାଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଆଜି ସକାଳେ ଆସି ମୋତେ କହିଲେ, “ସାର୍ ! ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଦୌ ସମର୍ଥନ ନ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସହ ରହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ।” ମୁଁ କାରଣ ପଚାରିଲି । ସେ ଦୁଇଟି କାରଣ କହିଲେ । ପ୍ରଥମତଃ , ପ୍ରାୟ ବର୍ଷକ ତଳେ ପବିତ୍ର ତାଙ୍କଠାରୁ ପୈଂତ୍ରିଶ ହଜାର ଟଙ୍କା ଧାର ସୂତ୍ରରେ ନେଇ ସୁଝି ନାହାନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କଠୁ ଦୂରେଇଗଲେ ସେ ଟଙ୍କା ଫେରିପାଇବା ଆଉ ସମ୍ଭବ ହେବନାହିଁ ; ଦ୍ବିତୀୟତଃ , ଚାକିରୀରେ ଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ଭିଜିଲାନ୍ସ କେଶ ହୋଇଥିଲା , ଯାହା ଚାପି ହୋଇ ରହିଛି ; ଯେହେତୁ ପବିତ୍ର ଓ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ବାବୁ ସରକାରଙ୍କ ସହ ହାତ ମିଳାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସହ ରହିଲେ, ସରକାରଙ୍କୁ କହି ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭିଜିଲାନ୍ସ କବଳରୁ ଖସାଇଦେଇପାରନ୍ତି ।

ଏହା ଜାଣିବା ମୋ ପାଇଁ ଯେତିକି ଆକସ୍ମିକ ଥିଲା, ସେତିକି ଦୁଃଖଦାୟକ ଥିଲା । ସେ କହିଲେ, “ସାର୍ ! ମୋ ମନର ଦୁଃଖ ମୁଁ କାଲି ଟ୍ୱିଟରେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଛି ଓ ଆପଣ ଦେଖିବେ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରେସ କନ୍ଫରେନ୍ସକୁ କାଲି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଯାଇନାହିଁ କି  ତାଙ୍କ କାଗଜରେ ସ୍ଵାକ୍ଷର କରିନାହିଁ  ।”

ମୁଁ କିଛି କହିଲିନାହିଁ । ସେ ବିଦାୟ ନେଲାପରେ ତାଙ୍କ ଟ୍ୱିଟ ଦେଖିଲି । ପ୍ରକୃତରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀଙ୍କ ଆଚରଣକୁ ସେ ଏକପ୍ରକାର ଭର୍ତ୍ସନା କରିଛନ୍ତି ଓ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ସ୍ଥଗିତ ହେବା ଓଡ଼ିଆ ଜାତିପାଇଁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଜନକ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ତଳେ ତାର ଫଟୋଚିତ୍ର ରହିଲା । ମୋ ହାତରୁ କଳାପତାକା ଧରି ସେ, ଡମ୍ବରୁଧର ହରଣ ସିଂ, ପଙ୍କଜ ପୃଷ୍ଟି ଓ ଅସିତ ଦାସ ମଧୁବାବୁଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ପାଖକୁ ଆସିଥିବା ଓ ସେଠାରେ ମୋ ସହ ସେମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଠିଆ ହୋଇଥିବାର ଦୃଶ୍ୟ ଏଥିରେ ଅଛି ଓ ଅଛି ମଧ୍ୟ ସେହି ଏକ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସେଦିନ କଳାପତାକା ବନ୍ଦ ଥିବାର ଆସ୍ଫାଳନ ଯାହା ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀ ଓ ତାଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖିଥିଲେ । ଏହାକୁ ବିଚକ୍ରଧର ବାବୁ ଯଦି ଟ୍ୱିଟ କରିନଥାନ୍ତେ ତେବେ ଏହି ଗ୍ୟାଙ୍ଗର ବିଶ୍ଵାସଘାତକତାର ଚିତ୍ର ଆଉ ମିଳିପାରିନଥାନ୍ତା ।

 

 

ବିଦୁଷୀ ସବିତାରାଣୀଙ୍କ ଜୀବନରେ ପ୍ରଥମ ସାବିତ୍ରୀ

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ସବିତାରାଣୀ ଏବର ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଚାଲିଥିବା ସରକାରୀ ସାନ୍ଧ୍ୟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପିକା ଥାନ୍ତି , ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ପ୍ରଥମ ସାବିତ୍ରୀବ୍ରତ ଆସିଲା । ପୂର୍ବଦିନ ଅପରାହ୍ନରୁ ତାଙ୍କ ବାପଘରୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସୁସଜ୍ଜିତ ମଞ୍ଜୁଷାରେ ପିଠାପଣା ଓ ଆମ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ନବବସ୍ତ୍ର ଆସିଥାଏ । ସାବିତ୍ରୀ ଭାର ।

ରାତି ୧୦ ଆଗରୁ କାମ ନ ସରିବାରୁ ଭୁବନେଶ୍ଵରରେ ରହିଯାଇଥିଲି । ସକାଳୁ ସକାଳୁ କଟକ ଫେରିବା ବାଟରେ କେନାଲକୂଳ ଆଡେ଼ ଆପେ ଆପେ ଆଖି ଚହଟିଗଲା । ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚ କିଲୋ ଓଜନର ଛଟଛଟ ହେଉଥିବା , ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଧରା ହୋଇଥିବା ବାଳିଆ ମାଛ । ଉଭା ମୂଲ୍ୟ ୨୦ ଟଙ୍କା ! ଅବିସ୍ବାଶ୍ୟ ଲାଗୁଛି ନାଁ ? ସେ ସମୟ ଥିଲା ଏମିତି । ସବୁ ବଦଳି ଗଲାଣି । କେନାଲ ହଜିଗଲାଣି ନୂଆ ନୂଆ କୋଠା ତଳେ । ବାଳିଆରୁ ସୂତା କାଢ଼ି କାଟିଦେଲା କେଉଟଟି । ସବିତାରାଣୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ପ୍ରଥମ ସାବିତ୍ରୀ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ଦେବାକୁ ଏହା ହିଁ ଥିଲା ମୋ ପାଇଁ ଏକାନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ମାଧ୍ୟମ ।

ଏହା କଣ ବୋଲି ପଚାରିଲେ । ମୁଁ କହିଲି , ଜିଅନ୍ତା ବାଳିଆ କଟେଇ କରି ଆଣିଛି ; ଖାଲି ଧୋଇଦେଇ ଛାଣିଦେଲେ କାମ ଶେଷ । ସେ କହିଲେ, ଆଜି ପରା ସାବିତ୍ରୀ ; ବୋଉ ଭାର ପଠେଇଛି କାଲିଠାରୁ , ଦିଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ଲୁଗା ସହ । ମୁଁ କହିଲି , ବଢ଼ିଆ ହେଲା । ନୂଆ ଲୁଗା ପିନ୍ଧି ବାଳିଆ ଖାଇବା ।

ତା ପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବୁଝେଇଲି – ସାବିତ୍ରୀ କିପରି ଏକ ନାରୀଵିଦ୍ଵେଷୀ ସାଂସ୍କୃତିକ ଷଡଯନ୍ତ୍ର । ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏହାଠୁ ବଳି ଅପମାନଜନକ ସାଂସ୍କୃତିକ ଯୋଜନା କିଛି ବି ନଥାଇପାରେ । ସତୀଦାହ ପ୍ରଥା ପରି ଏହା ଏକ ମାରାତ୍ମକ ପ୍ରଥା । ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀ ସତୀ ତା ଧବ ଅମର, ଯିଏ ଅସତୀ କେବଳ ସେ ହିଁ ହେବ ବିଧବା । ଅର୍ଥାତ୍ ଯେତେ ନାରୀ ବିଧବା ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅସତୀ ! ପୁରୁଷପ୍ରାଧାନ୍ୟର ଚରମ ବର୍ବରତାର ଏହି ଗନ୍ଧରା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଜଣେ ସୁଶିକ୍ଷିତା ମହିଳା ହୋଇ ତମେ କାହିଁକି ମାନିବ ?

ସବିତାରାଣୀ କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେନି; ସ୍ମିତହାସ୍ୟ ଭରିଦେଲା ତାଙ୍କ ଶାନ୍ତ ସରଳ ମୁହଁରେ ଅଧିକ ସ୍ନିଗ୍ଧତା । ସେ ରୋଷେଇଘରକୁ ମାଛ ଭାଜିବାକୁ ଚାଲିଲେ , ମୁଁ ଚାଲିଲି ପ୍ରାତଃକର୍ମ ସାରିବାକୁ ।

ବାପମାଆଙ୍କୁ ମନେ ମନେ ମୁଣ୍ଡିଆ ମାରି , ନୂଆ ଲୁଗା ପିନ୍ଧି , ଗରମ ଗରମ ବାଳିଆମାଛ ଭଜାରେ ନିଜ ନିଜର ହୃଦୟଭରା ମଉଜ ମିଶାଇ ସେଦିନ ଆମେ ଦୁହେଁ ଯାହା କଲୁ ତାହା ଏବେ ବି ସତେଜ ହୋଇ ରହିଛି ଆମ ଚେତନାରେ ।

ସବିତାରାଣୀ ଏବେ ବି ମୋର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଥୀ ହୋଇ ଉଭା; ମୋ ବାପାବୋଉଙ୍କ ପରେ ମୋର ସବୁକାମରେ ମୋର ଶକ୍ତି ।

ମୋ ଝିଆରୀଟି ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ପଡ଼ିଥିବା ହେତୁ ସେହି ଦୁଃଖରେ ଆଜି ଅବଶ୍ୟ ମାଛଭଜା ବା ମାଛଖିଆ ହେବନି ।

ରହସ୍ୟ ପେଟି ସନ୍ଧାନରେ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାର ପୁନଶ୍ଚ ଖୋଲୁ

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଯଦି କୌଣସି ଧର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଅପରାଧର ପ୍ରମାଣ ତା ଭିତରେ ଛପି ନଥାଏ ଏତେ ଗୋପନୀୟତା କାହିଁକି ? ବୋଲି ମୁଁ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲି ତାହାର ଗୁରୁତ୍ବ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ ସ୍ପଷ୍ଟୋକ୍ତିରୁ । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାରର ଚାବି ଜିଲ୍ଲା କୋଷାଗାରରେ ନାହିଁ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି ।

କୋଷାଗାରରେ ଯାହା ରହେ ତାହାର ଟିକିନିଖି ବିବରଣୀ ବି ରହେ । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାରର ଚାବି କିଛି ସାଧାରଣ ଦ୍ରବ୍ୟ ନୁହେଁ । ଏହାର ସ୍ଥିତିସ୍ଥାପକତାର ଟିକିନିଖି ବିବରଣୀ ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ ଦପ୍ତରରେ ରହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ । ତେଣୁ ସେ ନିଜ ଦପ୍ତରର ନିଜାରତ ଅଫିସର ଓ ଟ୍ରେଜେରୀ ଅଫିସରଙ୍କ ଠାରୁ ଏହି ଚାବିର ବିବରଣୀ ଅବିଳମ୍ବେ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ ଓ ଏହି ଚାବିର ଶେଷ ସଂରକ୍ଷଣ ବେଳେ କେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ସେଠାରେ ଟ୍ରେଜେରୀ ଅଫିସର ଥିଲେ ତାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଗିରଫ କରାଯାଇ ଜେରା କରାଯାଉ । ସରକାରୀ ହେପାଜତରେ ଥିବା ଚାବି ହାତେଇ ଅବଶିଷ୍ଟ ଦୁଇ ଚାବିର ଦାୟିତ୍ଵରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାର ଲୁଟ କରିଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ତାହା ତୁରନ୍ତ ତଦନ୍ତଭୁକ୍ତ ହେଉ ।

ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଆଲୋଚନା କଲା ପରେ କେତେକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ବି ସମତୁଲ ସନ୍ଦେହ ପ୍ରକଟ କଲେଣି । ମାତ୍ର ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମସ୍ତ ରତ୍ନ-ସମ୍ପତ୍ତି ସମେତ ଗଜପତି ତଥା ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେବକଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ତାଲିକା ହାସଲ କରାଯିବା ଓ ତହିଁର ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବା ଏବଂ ସେସବୁର ପରିମାଣ ଓ ସଂଗ୍ରହ ସୂତ୍ର ସଠିକ ଭାବେ ନଥିଭୁକ୍ତ କରାଯିବା ଉପରେ ମୁଁ ଯେଉଁ ଗୁରୁତ୍ବ ଦେଇଥିଲି ତାହା ଏଯାଏଁ କାହା ଦ୍ଵାରା ସମର୍ଥିତ ହୋଇନାହିଁ । ଏହାର ମାନେ ନୁହେଁ ଯେ, ମୁଁ ଯେଉଁ ସନ୍ଦେହ ପ୍ରକଟ କରିଛି ତାହା ଅସାର ।

ଜିଲ୍ଲା କୋଷାଗାରରୁ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାରର ଚାବି ଗାଏବ ହୋଇଯିବା ମୋ ସନ୍ଦେହକୁ ଘନୀଭୂତ କରୁଛି । ଅବିଳମ୍ବେ ସଘନ ତଦନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ।

ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାରର ଟିକିନିଖି ଯାଞ୍ଚ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ । ଏ ଯାଞ୍ଚ କେବଳ ଯେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରତ୍ନ-ସମ୍ପତ୍ତିର ପଞ୍ଜିକରଣରେ ସହାୟକ ହେବ ତା ନୁହେଁ, ଓଡିଶା ଇତିହାସର କେତେକ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ ଗୁପ୍ତ ଘଟଣା ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟିପାତ ପାଇଁ ଏହା ହୁଏତ ସହାୟକ ବି ହେବ ।

ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପରିଧିରେ ବୌଦ୍ଧ ଲୋକାୟତିକବାଦ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟବାଦ ଭିତରେ ଯେଉଁ ଭୟାନକ ସଂଘର୍ଷ ଚାଲିଥିଲା, ସେଥିରେ ଅତି ରହସ୍ୟଜନକ ଭାବେ ବଳିପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ ଓ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ତାଙ୍କ ସୁଯୋଗ୍ୟ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ହମ୍ବୀର ଏବଂ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ଚୈତନ୍ୟ । ହୁଏତ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାରରେ ଏହି ରହସ୍ୟ ଲୁକ୍କାୟିତ । ସବୁ କଥା ତୁରନ୍ତ ପଦାକୁ ଆସିବା ଦରକାର ।

ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାର: ପ୍ରହସନ ବନ୍ଦ ହେଉ, ସକଳ ରତ୍ନର ତାଲିକା ହେଉ

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାର ଯାଞ୍ଚକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଚାଲିଥିବା ଓ ହେବାକୁଥିବା ପ୍ରହସନ ବନ୍ଦ ହେବା ଦରକାର । ଯାଞ୍ଚ ହେଲେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ପାଇଁ ଜଣେ ସେବକଙ୍କ ଧମକ , ଓଡିଶା ଉଚ୍ଚ ଅଦାଲତର ଜଣେ ବିଚାରପତି ବି ଯାଞ୍ଚ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଭିତରକୁ ଯିବେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମେତ ଯିଏ ଯିବେ ସେ ଲୋକନାଥଙ୍କ ପୂଜା ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି ଭିତରକୁ ପଶିବେ ଓ ଯାହା ଦେଖିବେ ତାହା କାହାକୁ ନକହିବେ ବୋଲି ଶପଥ ନେବାର ପ୍ରସ୍ତାବ – ଏପରି ନାନା କୌତୁହଳୋଦ୍ଦୀପକ ପୂର୍ବରାଗ ଘୋର ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି କି ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି ତା ଭିତରେ କଣ ଅଛି ସେମାନେ ତାହା ଆଉ କାହାକୁ ଜଣାଇବାକୁ ଚାହାନ୍ତିନାହିଁ । ଯଦି କୌଣସି ଧର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଅପରାଧର ପ୍ରମାଣ ତା ଭିତରେ ଛପି ନଥାଏ ଏତେ ଗୋପନୀୟତା କାହିଁକି ?

କୌଣସି ଓଡ଼ିଆ ନାହିଁ ଯିଏ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ତା ପରିବାରର ଅସଲ ମୁରବି ବୋଲି ନମାନେ । ସରଳବିଶ୍ଵାସୀ ଓଡ଼ିଆ ପାଇଁ ସେ ତାର ଆତ୍ମାର ଆଧାର , ତାର ପ୍ରେମର କେନ୍ଦ୍ର, ତା ନିଜର ପରିଚୟ , ତାର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜିଜ୍ଞାସାର ଉତ୍ତର, ତା ନିରୀଶ୍ଵରବାଦୀ ଚେତନାର ଉର୍ଜନା , ତାର ଅସ୍ମିତାର ଅନ୍ୟରୂପ । କିନ୍ତୁ କିଛି ଲୋକଙ୍କ ଆଧିପତ୍ୟ କବଳରେ ଅଛନ୍ତି ଏହି ଜଗନ୍ନାଥ, ଯେଉଁମାନେ ଏହାଙ୍କ ନାମ ବିକି ଚଳୁଛନ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧରୁ ଏହାଙ୍କୁ ବନେଇ ସାରିଛନ୍ତି କେବଳ ବିଷ୍ଣୁ ।

ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ମାଡ଼ିବସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତିକି ବି ମାଡ଼ିବସିଛନ୍ତି । ସେମାନେ ଚାହନ୍ତିନି ଯେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତଃ ଆସୁ ଲୋକଙ୍କ ଅବଗତିକୁ । କିନ୍ତୁ ସେ ସମ୍ପତ୍ତି ହେଉଛି ଲୋକଙ୍କର ଯାହା ସେମାନେ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଛନ୍ତି । ସେ ସବୁ ଗୋଟି ଗୋଟି ହୋଇ ଲୋକଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ଦରକାର । ସୁନା ରୁପାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଯେତେ ରତ୍ନ ତା ଭିତରେ ଅଛି ସେ ସମସ୍ତର ପରିମାଣ, କିସମ, ଓଜନ, ଆୟତନ ଇତ୍ୟାଦି ଟିକିନିଖି ଯାଞ୍ଚ ହୋଇ ପଞ୍ଜିକୃତ ହେବା ଦରକାର ଓ ଆଗରୁ ଯଦି କିଛି ଏପରି ଯାଞ୍ଚ ହିସାବ ଥାଏ ତା ସହ ତୁଳନା କରାଯାଇ ତହିଁରୁ କେତେ ଅଛି ଓ କେତେ ଗାଏବ ହୋଇଛି ତାହା ଲୋକଙ୍କୁ କୁହାଯିବା ଦରକାର ଓ ନୂତନ, ନିରାପଦ ଏକ ‘ସୁଦୃଢ଼ କକ୍ଷ’ (Strong Room) ତିଆରି କରାଯାଇ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀଙ୍କ ଜଗାରଖାରେ ରଖାଯିବ ଦରକାର । ଲୋକେ ସର୍ବଦା ଓ ସର୍ବଥା ଅବଗତ ହେବା ଦରକାର ଯେ, ସେମାନଙ୍କ ଈଷ୍ଟଦେବଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି କେତେ , ତାହା ଠିକ ରହୁଛି କି ବଢୁଛି କି କ୍ଷୟ ହେଉଛି । ଲୋକନାଥ ଜଗିଛନ୍ତି ବୋଲି କହି ଲୋକଙ୍କୁ ଭୁଆଁ ବୁଲେଇବା ବନ୍ଦ ହେବା ଦରକାର ।

ଯଦି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ପ୍ରକୃତରେ ବିପୁଳ ରତ୍ନ-ସମ୍ପତ୍ତି ଥାଏ, ତେବେ ତାହାର କୌଣସି ବିଧିବଦ୍ଧ ସରକାରୀ ହିସାବ ନଥାଇ କେଇଜଣ ମନ୍ଦିର ସେବକଙ୍କ ହାତରେ ତାକୁ ଯେପରି ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇଛି ଓ ଭଣ୍ଡାର ଯାଞ୍ଚ ହେବ ବୋଲି ଶୁଣି ସେମାନେ ଯେପରି ଲୋକନାଥଙ୍କ ସାପ ଭୟ ଦେଖାଇ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ସରକାରଙ୍କୁ ଆଣ୍ଠେଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି ତାହା ସେହି ଗୁପ୍ତ ହୋଇ ରହିଥିବା ସମ୍ପତ୍ତିର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି । ଚାବିଧାରୀମାନେ ନିଜ ନିଜ ଭିତରେ ସଲାସୁତରା ହୋଇ ଯଦି ପରିମାଣ ଅଜଣା ସେହି ରତ୍ନ ଲୁଟ କରୁଥିବେ କିଏ ବା କେମିତି ଜାଣିବ ? ଅନ୍ଧବିଶ୍ଵାସର ଅଫିମ ଗୁଳା ଯେ ଏ ଯାଏଁ ନିଜ ଈଷ୍ଟଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଜାଣିବା ପାଇଁ ଦାବି କରିବାର ସାହସରୁ ଲୋକଙ୍କୁ ଦୂରେଇ ରଖିଛି ଏହା କଣ କୌଣସି ବ୍ୟାଖ୍ୟାର ଅପେକ୍ଷା ରଖେ ?

ଯଦି ଏପରି ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ସୁଦୃଢ଼ କକ୍ଷରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମସ୍ତ ଚଳନ୍ତି ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ରଖାନଯାଏ ତେବେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉ :
(୧) ସମସ୍ତ ଚାଲନ୍ତି ସମ୍ପତ୍ତି – ନିଦା ରତ୍ନାଦି ସମେତ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବହୃତ ଅବ୍ୟବହୃତ ଅଳଙ୍କାରକୁ କିସମ ଉଆରି ଗଣନା କରି , ଓଜନ କରି , ଠିକଣାଭାବେ ପଞ୍ଜିକୃତ କରି ତ୍ରୁଟିହୀନ ଭାବେ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାର ମରାମତି କରି ସେଠାରେ ରଖାଯାଉ ଓ ନିୟମିତ ଯାଞ୍ଚର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଉ ;
(୨) ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେବକଙ୍କ ସମଗ୍ର ପରିବାରର ନାମ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ତାଲିକା ସାର୍ବଜନୀନ କରାଯାଉ ଓ କେତେ କେତେ ସୁନା ଓ ରତ୍ନ ଅଳଙ୍କାର ସେମାନଙ୍କର ଅଛି ତାହା ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରାଯାଉ ; କାରଣ ଯଦି ଭବିଷ୍ୟତରେ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାରରେ ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇ ରଖାଯିବା ରତ୍ନରୁ କିଛି ଗାଏବ ହୋଇଥିବା ଦେଖାଯାଏ ତେବେ ତହିଁର ଅନୁସନ୍ଧାନରେ ଏହା ସହାୟକ ହେବ ;
(୩) ଗଜପତିଙ୍କ ପାଖରେ ଯେହେତୁ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାରର ଗୋଟିଏ ଚାବି ଥାଏ , ସେହେତୁ ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଓ ପାରିବାରିକ ଅଳଙ୍କାର ତାଲିକା ସେ ପ୍ରଦାନ ବି କରନ୍ତୁ ।

ଆମେ କାହାକୁ ଅବିଶ୍ବାସ କରିବା କଥା କହୁନାହୁଁ କି କାହାର ଅମର୍ଯ୍ୟାଦା କରିବାର ଅଭିସନ୍ଧି ଆମର ନାହିଁ । ମାତ୍ର, ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାରରେ ଯାହା କିଛି ଗୋପନ ଅଛି ତାହା ପଦାକୁ ଆସିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଜଗନ୍ନାଥ ଲୋକଙ୍କର ଓ ଲୋକେ ତାଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ସବୁ କଥା ଜାଣିବା ଦରକାର ।

ମା ଧାନକୁଟୀ ପୁଅ ନାଗର : ସମ୍ବାଦ ସମ୍ପାଦକଙ୍କ ଆଗୁଆ ବିଚାର

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଦୈନିକ ଖବରକାଗଜ ‘ସମ୍ବାଦ’ର ମାଲିକ-ସମ୍ପାଦକ ବାବୁ ସୌମ୍ୟରଂଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ ତାଙ୍କ କାଗଜର ପ୍ରଥମ ପୃଷ୍ଠାରେ ଆଜି ଯାହା ଲେଖିଛନ୍ତି, ତାର ଶିରୋନାମା ହେଲା “ପଛୁଆ ରାଜ୍ୟର ଆଗୁଆ ଚିନ୍ତା” । ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ “ପଛୁଆ ରାଜ୍ୟ ଓଡିଶା” ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ଉଭୟ ହକି ଦଳର “ପ୍ରଯୋଜକ ହେବ” ବୋଲି “ଗତ ୧୫ ତାରିଖରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଏକ ତାରକା ହୋଟେଲରେ ପୂର୍ବତନ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ତାରକା ଖେଳାଳୀମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଆୟୋଜିତ ଉତ୍ସବରେ ଭାରତୀୟ ହକି ସହ ଯେଉଁ ଚୁକ୍ତି ସ୍ବାକ୍ଷରିତ ହେଲା” ସେଥିପାଇଁ ସେ ଗର୍ବ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ଓଡିଶା ପରି ଏକ “ପଛୁଆ ରାଜ୍ୟର ଏପରି ଆଗୁଆ ଚିନ୍ତା ନିଶ୍ଚୟ ଅଭିନନ୍ଦନୀୟ” ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ଶ୍ରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ‘ଆମ ଘରର ହାଲଚାଲ’ରେ ।

ଗୋଟିଏ ଖବର କାଗଜ ଯେତେବେଳେ “ଆମ ଘର” ବୋଲି କହେ ସେତେବେଳେ କାଗଜଟି ଏକୁଟିଆ ତା ମାଲିକର ହୋଇରହେନାହିଁ ; ତାହା ହୋଇଯାଏ ସେହି କାଗଜକୁ ନିରୋଳା ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ଦେଉଥିବା ଅର୍ଥାତ୍ ଟଙ୍କା ପଇସା ଦେଇ ତାକୁ କିଣୁଥିବା ସମଗ୍ର ପାଠକ ସମାଜର । ସମ୍ବାଦକୁ ପଇସା ଦେଇ କିଣୁଥିବା ମୁଁ ଜଣେ ପାଠକ । ତେଣୁ “ଆମ ଘରର ହାଲଚାଲ”ରେ ମୁଁ ହଲଚଲ ହେବା ସ୍ବାଭାବିକ । କାରଣ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଆତ୍ମପ୍ରଚାର ପାଇଁ ବା ବେପର୍ବାୟ ଖର୍ଚ୍ଚ କରି ନିଜକୁ ବହୁତ ବଡ଼ ଦେଖେଇହେବା ପରି ନବୀନଙ୍କ ମାନସିକ ରୋଗକୁ ଖୋରାକ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ମୋ “ପଛୁଆ ରାଜ୍ୟ”ର ରାଜକୋଷ ଉଜାଡିଦିଆଯିବାକୁ ମୁଁ କେବେ ବି ସମର୍ଥନ କରିନପାରେ ।

ସୌମ୍ୟ ବାବୁ ଗୋଟିଏ ଅଗଧାଡ଼ିଆ ଖବରକାଗଜର ମାଲିକ ଓ ସମ୍ପାଦକ । ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି “ଗତବର୍ଷ ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟମାନେ (ହକି) ଖେଳ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରିବାରୁ ଓହରି ଗଲେ, ଓଡ଼ିଶା ଏ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ହାତକୁ ନେବାପାଇଁ ସାହସ କଲା ।” ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟମାନେ କାହିଁକି ଓହରି ଗଲେ, ତାହା ଯଦି ସମ୍ବାଦ ସମ୍ପାଦକ ଆମକୁ କହିଥାନ୍ତେ ଓ କହିଥାନ୍ତେ ଏଥିରେ ଆମ ରାଜକୋଷରୁ କେତେ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଲା, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟମାନେ ନାରାଜ ହୋଇ କି କ୍ଷତି ସହିଲେ ଓ ଆମେ ରାଜି ହୋଇ କି ଲାଭ ପାଇଲୁ, ତେବେ ଆମ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକୀୟ ଦାୟିତ୍ବ ସେ ତୁଲାଇପାରିଥାନ୍ତେ । ସେ କହିନାହାନ୍ତି, କାରଣ ତାହା ସେ ଆକଳନ କରିନାହାନ୍ତି ଓ ସେହେତୁ ତାହା ତାଙ୍କୁ ଜଣାନାହିଁ । ସୌମ୍ୟବାବୁଙ୍କର ଯଦି ସାମ୍ବାଦିକୀୟ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଥାଏ, ତେବେ, ଯେହେତୁ ସେ ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ଉଠାଇ ଆମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାରେ ଶତଜିହ୍ଵ ହୋଇଉଠିଛନ୍ତି, ତହିଁର ନିର୍ଭୁଲ ଖର୍ଚ୍ଚ ବିବରଣୀ ସଂଗ୍ରହ କରି ତାଙ୍କୁ ପଇସାଦେଇ କାଗଜ କିଣୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଅବଗତ କରାଇବା ଉଚିତ ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ କୁଣ୍ଠା ସହ ଆମ ଦାତାକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦାନକୁ ମିଳାଇ ଆମ “ପଛୁଆ ରାଜ୍ୟ” ତଦ୍ଦ୍ଵାରା “ଆଗୁଆ ରାଜ୍ୟ” ବର୍ଗରେ ପହଂଚିପାରିଲା କି ନାହିଁ ତାହା ଓଡ଼ିଶାର ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ଆମ ଦାତାକର୍ଣ୍ଣ ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ଯାଏଁ “ଭାରତୀୟ ହକି ଦଳର ପ୍ରଯୋଜକ” ହେବାକୁ ଓଡିଶାକୁ ଚୁକ୍ତିବଦ୍ଧ କରାଇଛନ୍ତି । ଦାତାକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଏହି ଅବଦାନ କ୍ରୀଡା ଜଗତରୁ ଜାତିବାଦ ଦୂର କରିବ ବୋଲି ଯୁକ୍ତିବାଢ଼ି ସମ୍ବାଦ ସମ୍ପାଦକ ପୁନଶ୍ଚ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହାକୁ “ଦଳମତ ନିର୍ବିଶେଷରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ସ୍ଵାଗତ କରିବା କଥା ।” ଦାତାକର୍ଣ୍ଣ ନିଜ ପାଖରେଥିବା ବହୁକୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ବା ତାଙ୍କ ପୈତୃକ ସମ୍ପତ୍ତିରୁ ଖର୍ଚ୍ଚ କରି ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ କାହିଁକି, ତାଙ୍କ ଶେଷ ନିଃଶ୍ବାସ ଯାଏଁ ଭାରତରେ ଯେଉଁଠି ଯେତେବେଳେ ହକି ଖେଳ ହେବ ତହିଁର “ପ୍ରଯୋଜକ” ସାଜିବାରେ ଆମର କିଛି ଆପତ୍ତି ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ “ଆଗୁଆ ରାଜ୍ୟ”ମାନେ ପଛଘୁଞ୍ଚା ଦେଉଥିବା ବେଳେ ସୌମ୍ୟବାବୁଙ୍କ ଦାତାକର୍ଣ୍ଣ ଯଦି ଆମ “ପଛୁଆ ରାଜ୍ୟ”ର ନିଅଣ୍ଟିଆ ରାଜକୋଷ ଉଜାଡ଼ି ଆର୍ଥିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକ “ପଛୁଆ” ହୋଇ ପଡ଼ିରହିବାକୁ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଚୁକ୍ତିବଦ୍ଧ କରିଥାନ୍ତି ତାକୁ ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ନିନ୍ଦା କରିବୁ ।

ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ପାଇଁ ଏପରି ଏକ ଚୁକ୍ତି କରିବାକୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ କିଏ ? ଏ ବର୍ଷ ନ ହେଲେ ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ଏଇ ଦିନକୁ ତାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀତ୍ଵର ଆୟୁଷ ଶେଷ । ତା ପରେ ସେ ଆଉ ଥରେ ବିଧାନସଭାକୁ ଆସିବେ କି ନାହିଁ ତାହା ଲୋକେ ଠିକ କରିବେ । ତେଣୁ ହକି କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ସହ ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ହକି ଖେଳର ସମସ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ତୁଲାଇବାକୁ ଚୁକ୍ତି କରିବାକୁ ବିଦାୟମୁଖୀ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ନୈତିକ ଅଧିକାର କେଉଁଠୁ ଆସିଲା ? ସମ୍ବାଦ ସମ୍ପାଦକ ଏ ପ୍ରଶ୍ନ ନ ଉଠାଇ ଏପରି ଏକ ଅର୍ଥହାନୀକାରକ ଚୁକ୍ତି ହେତୁ “ଗର୍ବ” ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । କୌଣସି ଅନୁଚ୍ଚାରିତ ଅଭିସନ୍ଧି ହେତୁ ଚାଟୁକାରୀତା ପ୍ରଦର୍ଶନ ଯଦି ତାଙ୍କ ଅଗ୍ରଲେଖର ଅଭିପ୍ରାୟ ହୋଇନଥାନ୍ତା , ତେବେ ସେ ଦୁଇଟି ମଞ୍ଜ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତେ : ପ୍ରଥମତଃ, ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଯାଏଁ “ଭାରତୀୟ ହକି ଦଳର ପ୍ରଯୋଜକ” ହୋଇ ଓଡିଶା କେତେ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବ ଓ ସେ ଟଙ୍କା କେଉଁ ସୂତ୍ରରୁ ଆଣିବ; ଦ୍ବିତୀୟତଃ, ସେଥିପାଇଁ କିଏ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲା, କିଏ ଗ୍ରହଣ କଲା ଓ ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ କେବେ କେଉଁ ପ୍ରସ୍ତାବରେ ଅନୁମୋଦନ ଦେଲା । ଓଡିଶା ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପୈତୃକ ସମ୍ପତ୍ତି ନୁହେଁ ଯେ, ସେ ଯାହା ଚାହିଁବେ ତାହା କରିଚାଲିବେ ଓ ତାଙ୍କ ଚାଟୁକାର ସାଜିଥିବା ଖବରକାଗଜ ମାଲିକ / ସମ୍ପାଦକମାନେ ସେ ବାବଦରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଚିନ୍ତା ଓ ଚେତନାକୁ ନିଜ ବାକ୍ ଚାତୁରୀର ରାହୁଛୟା ତଳେ ଚାପି ରଖିବେ ।

ସାରା ଭାରତ ଜାଣେ ଓ ସମ୍ବାଦ ପରି ଖବରକାଗଜମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ, “ପଛୁଆ ରାଜ୍ୟ” ଭାବେ ଓଡିଶାକୁ ଦେଖାଇ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ବାରମ୍ବାର “ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ” ପାହ୍ୟା ଦାବି କରୁଛନ୍ତି । ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ତାରକା ହୋଟେଲରେ ହକି ପାଇଁ ଦାତାକର୍ଣ୍ଣ ସାଜି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଭାରତୀୟ ହକିର ପ୍ରଯୋଜକ ହେବାକୁ ଘୋଷଣା କରିବାର ଦିନକ ପରେ ଗତକାଲି ନୀତି ଆୟୋଗର ଉପସଭାପତି ରାଜୀବ କୁମାରଙ୍କ ପାଖରେ ନବୀନ ବାବୁ ନେହୁରା ହୋଇଛନ୍ତି ଅର୍ଥନୈତିକ ପଛୁଆ ବର୍ଗରେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଦୟା ପାଇଁ । ଅବିଭକ୍ତ କୋରାପୁଟ ବଲାଙ୍ଗୀର କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାଞ୍ଚଳରେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଯୋଜନାର ପୁନଃ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ, ପଛୁଆ ଅଂଚଳ ଉନ୍ନୟନ ପାଣ୍ଠି ପ୍ରଦାନ ଇତ୍ୟାଦି ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଅନୁରୋଧର ଅନ୍ତର୍ଗତ । ଆର୍ଥିକ ଦୁଃସ୍ଥିତି ଯେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶାର ଏକମାତ୍ର ପରିଚୟ , ସେତେବେଳେ ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ଯାଏଁ “ଭାରତୀୟ ହକି ଦଳର ପ୍ରଯୋଜକ” ହେବାକୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏତେ ନସରପସର କାହିଁକି ?

ରାଜ୍ୟରେ ପଇସା ନାହିଁ ଯେ, ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୁସ୍ତକ ଯୋଗାଇ ହେଉନି ; ଶ୍ରେଣୀରେ ବସି ପାଠ ପଢିବାକୁ ଛାତ ଯୋଗାଇ ହେଉନି; ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଦରମା ଦେଇ ହେଉନି; ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ଔଷଧ ଯୋଗେଇ ହେଉନି; ଖାଲିପଡ଼ିଥିବା ପଦପଦବୀ ପୁରଣ କରିହେଉନି; ଶହେକେ ଅଶୀ ଲୋକ ଅର୍ଦ୍ଧାହାରରେ ଟଙ୍କିକିଆ ଚାଉଳ ଖାଇ ଢୋକେ ପିଇ ଦଣ୍ଡେ ଜୀଇ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି ; ଖାଦ୍ୟାଭାବଜନିତ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟହାନୀ ଓ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ତାଣ୍ଡବ ରଚୁଛି ଜନ୍ମରୁ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ବୟସର ଶିଶୁଙ୍କ ଜୀବନରେ ; ଚାଷ ପାଇଁ କରଜ କରି, ସରକାରୀ ପ୍ରବଂଚନା ହେତୁ କରଜ ଜାଲରେ ଛନ୍ଦି ହୋଇ ଚାଷୀ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରୁଛି ; ଫସଲର ଅଭାବୀ ବିକ୍ରିପାଇଁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛି; କରଜ କବଳରୁ ନିସ୍ତାର ପାଇଁ, ଦିନେ ଓଳିଏ ବଂଚି ରହିବା ପାଇଁ, ବଂଚେଇନପାରିବାର ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ମା ବିକିଦେଉଛି ତାର ପିଲାକୁ ; ଓଡ଼ିଶାର ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କ ଠାରୁ ସଂଗୃହୀତ ବିରଳ ତାଳପତ୍ର ପୋଥି ସବୁକୁ ସରକାରୀ ମ୍ୟୁଜିଅମରେ ପୋକ ଖାଇଯାଉଛନ୍ତି ପାଣ୍ଠି ଅଭାବରୁ ମୁଦ୍ରଣ ହୋଇପାରୁନି ବୋଲି; ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଖେଳାଳୀମାନେ ଉଧେଇପାରୁନାହାନ୍ତି ଖେଳପଡିଆ ଅଭାବରୁ ; ଅଥଚ ବଡ଼ ବଡ଼ ଧନୀ ପ୍ରଦେଶମାନେ ରାଜି ନହେଉଥିବାବେଳେ ଧନହୀନ ଓଡିଶାକୁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଯାଏଁ “ଭାରତୀୟ ହକି ଦଳର ପ୍ରଯୋଜକ” ହେବାକୁ ଚୁକ୍ତିବଦ୍ଧ କରାଇ ଓଡ଼ିଶାର ଅର୍ଥ ବରବାଦ କରିବା କେଉଁ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତାର ପରିଚୟ ?

ଓଡ଼ିଆରେ ଏକ ଢଗ ଅଛି । ତାହା ହେଲା “ମା ଧନକୁଟୀ , ପୁଅ ନାଗର । ରସ ସାଗର ।” ମା କୁଟୂତୁଣୀ ଭାବେ ଜୀବିକା ଅର୍ଜନ କରୁଥିବାବେଳେ, ସେହି ମାଆର କଷ୍ଟଲବ୍ଧ ଆୟକୁ ମନଇଛା ଖର୍ଚ୍ଚ କରି ନିଜକୁ ବଡ଼ଲୋକ ଭାବେ ଦେଖାଇହେବା ଲୋକକୁ ବୋକା କୁହାଯାଏ । ବୋକାମୀ ଏକ ମାନସିକ ବ୍ୟାଧି । ଏହି ବ୍ୟାଧି ଦ୍ଵାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ସୁଧୁରି ନଗଲେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ତାକୁ ଥଟ୍ଟାରେ କହେ “ରସ ସାଗର” ! “ଭାରତୀୟ ହକି ଦଳର ପ୍ରଯୋଜକ” ସାଜିଥିବା “ପଛୁଆ ଓଡିଶା”ର ବୋକାମୀ ଦେଖି ଅଣଓଡ଼ିଆଏ  ନାକରେ ରୁମାଲ ଦେଇ ଏଇନେ ହସୁଥିବେ । ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ କହୁଥିବେ, “ମା ଧନକୁଟୀ , ପୁଅ ନାଗର । ରସ ସାଗର ।”   

ଏହାର ନିରାକରଣ ଆବଶ୍ୟକ । କିନ୍ତୁ କେମିତି ହେବ , ଯଦି ସମ୍ବାଦ ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଖବରକାଗଜର ସମ୍ପାଦକ ଏହାକୁ “ପଛୁଆ ରାଜ୍ୟର ଆଗୁଆ ଚିନ୍ତା” ବୋଲି ଲୋକଙ୍କୁ କହନ୍ତି ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଗର୍ବ ପ୍ରକଟ କରନ୍ତି ?