Saubhasya

Official Website of Sri Subhas Chandra Pattanayak of Tigiria

Category: Culture

ବିଦୁଷୀ ସବିତାରାଣୀଙ୍କ ଜୀବନରେ ପ୍ରଥମ ସାବିତ୍ରୀ

by Subhas Chandra Pattanayak

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ସବିତାରାଣୀ ଏବର ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଚାଲିଥିବା ସରକାରୀ ସାନ୍ଧ୍ୟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପିକା ଥାନ୍ତି , ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ପ୍ରଥମ ସାବିତ୍ରୀବ୍ରତ ଆସିଲା । ପୂର୍ବଦିନ ଅପରାହ୍ନରୁ ତାଙ୍କ ବାପଘରୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସୁସଜ୍ଜିତ ମଞ୍ଜୁଷାରେ ପିଠାପଣା ଓ ଆମ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ନବବସ୍ତ୍ର ଆସିଥାଏ । ସାବିତ୍ରୀ ଭାର ।

ରାତି ୧୦ ଆଗରୁ କାମ ନ ସରିବାରୁ ଭୁବନେଶ୍ଵରରେ ରହିଯାଇଥିଲି । ସକାଳୁ ସକାଳୁ କଟକ ଫେରିବା ବାଟରେ କେନାଲକୂଳ ଆଡେ଼ ଆପେ ଆପେ ଆଖି ଚହଟିଗଲା । ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚ କିଲୋ ଓଜନର ଛଟଛଟ ହେଉଥିବା , ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଧରା ହୋଇଥିବା ବାଳିଆ ମାଛ । ଉଭା ମୂଲ୍ୟ ୨୦ ଟଙ୍କା ! ଅବିସ୍ବାଶ୍ୟ ଲାଗୁଛି ନାଁ ? ସେ ସମୟ ଥିଲା ଏମିତି । ସବୁ ବଦଳି ଗଲାଣି । କେନାଲ ହଜିଗଲାଣି ନୂଆ ନୂଆ କୋଠା ତଳେ । ବାଳିଆରୁ ସୂତା କାଢ଼ି କାଟିଦେଲା କେଉଟଟି । ସବିତାରାଣୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ପ୍ରଥମ ସାବିତ୍ରୀ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ଦେବାକୁ ଏହା ହିଁ ଥିଲା ମୋ ପାଇଁ ଏକାନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ମାଧ୍ୟମ ।

ଏହା କଣ ବୋଲି ପଚାରିଲେ । ମୁଁ କହିଲି , ଜିଅନ୍ତା ବାଳିଆ କଟେଇ କରି ଆଣିଛି ; ଖାଲି ଧୋଇଦେଇ ଛାଣିଦେଲେ କାମ ଶେଷ । ସେ କହିଲେ, ଆଜି ପରା ସାବିତ୍ରୀ ; ବୋଉ ଭାର ପଠେଇଛି କାଲିଠାରୁ , ଦିଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ଲୁଗା ସହ । ମୁଁ କହିଲି , ବଢ଼ିଆ ହେଲା । ନୂଆ ଲୁଗା ପିନ୍ଧି ବାଳିଆ ଖାଇବା ।

ତା ପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବୁଝେଇଲି – ସାବିତ୍ରୀ କିପରି ଏକ ନାରୀଵିଦ୍ଵେଷୀ ସାଂସ୍କୃତିକ ଷଡଯନ୍ତ୍ର । ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏହାଠୁ ବଳି ଅପମାନଜନକ ସାଂସ୍କୃତିକ ଯୋଜନା କିଛି ବି ନଥାଇପାରେ । ସତୀଦାହ ପ୍ରଥା ପରି ଏହା ଏକ ମାରାତ୍ମକ ପ୍ରଥା । ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀ ସତୀ ତା ଧବ ଅମର, ଯିଏ ଅସତୀ କେବଳ ସେ ହିଁ ହେବ ବିଧବା । ଅର୍ଥାତ୍ ଯେତେ ନାରୀ ବିଧବା ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅସତୀ ! ପୁରୁଷପ୍ରାଧାନ୍ୟର ଚରମ ବର୍ବରତାର ଏହି ଗନ୍ଧରା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଜଣେ ସୁଶିକ୍ଷିତା ମହିଳା ହୋଇ ତମେ କାହିଁକି ମାନିବ ?

ସବିତାରାଣୀ କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେନି; ସ୍ମିତହାସ୍ୟ ଭରିଦେଲା ତାଙ୍କ ଶାନ୍ତ ସରଳ ମୁହଁରେ ଅଧିକ ସ୍ନିଗ୍ଧତା । ସେ ରୋଷେଇଘରକୁ ମାଛ ଭାଜିବାକୁ ଚାଲିଲେ , ମୁଁ ଚାଲିଲି ପ୍ରାତଃକର୍ମ ସାରିବାକୁ ।

ବାପମାଆଙ୍କୁ ମନେ ମନେ ମୁଣ୍ଡିଆ ମାରି , ନୂଆ ଲୁଗା ପିନ୍ଧି , ଗରମ ଗରମ ବାଳିଆମାଛ ଭଜାରେ ନିଜ ନିଜର ହୃଦୟଭରା ମଉଜ ମିଶାଇ ସେଦିନ ଆମେ ଦୁହେଁ ଯାହା କଲୁ ତାହା ଏବେ ବି ସତେଜ ହୋଇ ରହିଛି ଆମ ଚେତନାରେ ।

ସବିତାରାଣୀ ଏବେ ବି ମୋର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଥୀ ହୋଇ ଉଭା; ମୋ ବାପାବୋଉଙ୍କ ପରେ ମୋର ସବୁକାମରେ ମୋର ଶକ୍ତି ।

ମୋ ଝିଆରୀଟି ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ପଡ଼ିଥିବା ହେତୁ ସେହି ଦୁଃଖରେ ଆଜି ଅବଶ୍ୟ ମାଛଭଜା ବା ମାଛଖିଆ ହେବନି ।

Advertisements

ରହସ୍ୟ ପେଟି ସନ୍ଧାନରେ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାର ପୁନଶ୍ଚ ଖୋଲୁ

by Subhas Chandra Pattanayak

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଯଦି କୌଣସି ଧର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଅପରାଧର ପ୍ରମାଣ ତା ଭିତରେ ଛପି ନଥାଏ ଏତେ ଗୋପନୀୟତା କାହିଁକି ? ବୋଲି ମୁଁ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲି ତାହାର ଗୁରୁତ୍ବ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ ସ୍ପଷ୍ଟୋକ୍ତିରୁ । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାରର ଚାବି ଜିଲ୍ଲା କୋଷାଗାରରେ ନାହିଁ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି ।

କୋଷାଗାରରେ ଯାହା ରହେ ତାହାର ଟିକିନିଖି ବିବରଣୀ ବି ରହେ । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାରର ଚାବି କିଛି ସାଧାରଣ ଦ୍ରବ୍ୟ ନୁହେଁ । ଏହାର ସ୍ଥିତିସ୍ଥାପକତାର ଟିକିନିଖି ବିବରଣୀ ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ ଦପ୍ତରରେ ରହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ । ତେଣୁ ସେ ନିଜ ଦପ୍ତରର ନିଜାରତ ଅଫିସର ଓ ଟ୍ରେଜେରୀ ଅଫିସରଙ୍କ ଠାରୁ ଏହି ଚାବିର ବିବରଣୀ ଅବିଳମ୍ବେ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ ଓ ଏହି ଚାବିର ଶେଷ ସଂରକ୍ଷଣ ବେଳେ କେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ସେଠାରେ ଟ୍ରେଜେରୀ ଅଫିସର ଥିଲେ ତାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଗିରଫ କରାଯାଇ ଜେରା କରାଯାଉ । ସରକାରୀ ହେପାଜତରେ ଥିବା ଚାବି ହାତେଇ ଅବଶିଷ୍ଟ ଦୁଇ ଚାବିର ଦାୟିତ୍ଵରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାର ଲୁଟ କରିଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ତାହା ତୁରନ୍ତ ତଦନ୍ତଭୁକ୍ତ ହେଉ ।

ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଆଲୋଚନା କଲା ପରେ କେତେକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ବି ସମତୁଲ ସନ୍ଦେହ ପ୍ରକଟ କଲେଣି । ମାତ୍ର ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମସ୍ତ ରତ୍ନ-ସମ୍ପତ୍ତି ସମେତ ଗଜପତି ତଥା ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେବକଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ତାଲିକା ହାସଲ କରାଯିବା ଓ ତହିଁର ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବା ଏବଂ ସେସବୁର ପରିମାଣ ଓ ସଂଗ୍ରହ ସୂତ୍ର ସଠିକ ଭାବେ ନଥିଭୁକ୍ତ କରାଯିବା ଉପରେ ମୁଁ ଯେଉଁ ଗୁରୁତ୍ବ ଦେଇଥିଲି ତାହା ଏଯାଏଁ କାହା ଦ୍ଵାରା ସମର୍ଥିତ ହୋଇନାହିଁ । ଏହାର ମାନେ ନୁହେଁ ଯେ, ମୁଁ ଯେଉଁ ସନ୍ଦେହ ପ୍ରକଟ କରିଛି ତାହା ଅସାର ।

ଜିଲ୍ଲା କୋଷାଗାରରୁ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାରର ଚାବି ଗାଏବ ହୋଇଯିବା ମୋ ସନ୍ଦେହକୁ ଘନୀଭୂତ କରୁଛି । ଅବିଳମ୍ବେ ସଘନ ତଦନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ।

ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାରର ଟିକିନିଖି ଯାଞ୍ଚ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ । ଏ ଯାଞ୍ଚ କେବଳ ଯେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରତ୍ନ-ସମ୍ପତ୍ତିର ପଞ୍ଜିକରଣରେ ସହାୟକ ହେବ ତା ନୁହେଁ, ଓଡିଶା ଇତିହାସର କେତେକ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ ଗୁପ୍ତ ଘଟଣା ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟିପାତ ପାଇଁ ଏହା ହୁଏତ ସହାୟକ ବି ହେବ ।

ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପରିଧିରେ ବୌଦ୍ଧ ଲୋକାୟତିକବାଦ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟବାଦ ଭିତରେ ଯେଉଁ ଭୟାନକ ସଂଘର୍ଷ ଚାଲିଥିଲା, ସେଥିରେ ଅତି ରହସ୍ୟଜନକ ଭାବେ ବଳିପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ ଓ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ତାଙ୍କ ସୁଯୋଗ୍ୟ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ହମ୍ବୀର ଏବଂ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ଚୈତନ୍ୟ । ହୁଏତ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାରରେ ଏହି ରହସ୍ୟ ଲୁକ୍କାୟିତ । ସବୁ କଥା ତୁରନ୍ତ ପଦାକୁ ଆସିବା ଦରକାର ।

ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାର: ପ୍ରହସନ ବନ୍ଦ ହେଉ, ସକଳ ରତ୍ନର ତାଲିକା ହେଉ

by Subhas Chandra Pattanayak

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାର ଯାଞ୍ଚକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଚାଲିଥିବା ଓ ହେବାକୁଥିବା ପ୍ରହସନ ବନ୍ଦ ହେବା ଦରକାର । ଯାଞ୍ଚ ହେଲେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ପାଇଁ ଜଣେ ସେବକଙ୍କ ଧମକ , ଓଡିଶା ଉଚ୍ଚ ଅଦାଲତର ଜଣେ ବିଚାରପତି ବି ଯାଞ୍ଚ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଭିତରକୁ ଯିବେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମେତ ଯିଏ ଯିବେ ସେ ଲୋକନାଥଙ୍କ ପୂଜା ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି ଭିତରକୁ ପଶିବେ ଓ ଯାହା ଦେଖିବେ ତାହା କାହାକୁ ନକହିବେ ବୋଲି ଶପଥ ନେବାର ପ୍ରସ୍ତାବ – ଏପରି ନାନା କୌତୁହଳୋଦ୍ଦୀପକ ପୂର୍ବରାଗ ଘୋର ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି କି ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି ତା ଭିତରେ କଣ ଅଛି ସେମାନେ ତାହା ଆଉ କାହାକୁ ଜଣାଇବାକୁ ଚାହାନ୍ତିନାହିଁ । ଯଦି କୌଣସି ଧର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଅପରାଧର ପ୍ରମାଣ ତା ଭିତରେ ଛପି ନଥାଏ ଏତେ ଗୋପନୀୟତା କାହିଁକି ?

କୌଣସି ଓଡ଼ିଆ ନାହିଁ ଯିଏ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ତା ପରିବାରର ଅସଲ ମୁରବି ବୋଲି ନମାନେ । ସରଳବିଶ୍ଵାସୀ ଓଡ଼ିଆ ପାଇଁ ସେ ତାର ଆତ୍ମାର ଆଧାର , ତାର ପ୍ରେମର କେନ୍ଦ୍ର, ତା ନିଜର ପରିଚୟ , ତାର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜିଜ୍ଞାସାର ଉତ୍ତର, ତା ନିରୀଶ୍ଵରବାଦୀ ଚେତନାର ଉର୍ଜନା , ତାର ଅସ୍ମିତାର ଅନ୍ୟରୂପ । କିନ୍ତୁ କିଛି ଲୋକଙ୍କ ଆଧିପତ୍ୟ କବଳରେ ଅଛନ୍ତି ଏହି ଜଗନ୍ନାଥ, ଯେଉଁମାନେ ଏହାଙ୍କ ନାମ ବିକି ଚଳୁଛନ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧରୁ ଏହାଙ୍କୁ ବନେଇ ସାରିଛନ୍ତି କେବଳ ବିଷ୍ଣୁ ।

ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ମାଡ଼ିବସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତିକି ବି ମାଡ଼ିବସିଛନ୍ତି । ସେମାନେ ଚାହନ୍ତିନି ଯେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତଃ ଆସୁ ଲୋକଙ୍କ ଅବଗତିକୁ । କିନ୍ତୁ ସେ ସମ୍ପତ୍ତି ହେଉଛି ଲୋକଙ୍କର ଯାହା ସେମାନେ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଛନ୍ତି । ସେ ସବୁ ଗୋଟି ଗୋଟି ହୋଇ ଲୋକଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ଦରକାର । ସୁନା ରୁପାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଯେତେ ରତ୍ନ ତା ଭିତରେ ଅଛି ସେ ସମସ୍ତର ପରିମାଣ, କିସମ, ଓଜନ, ଆୟତନ ଇତ୍ୟାଦି ଟିକିନିଖି ଯାଞ୍ଚ ହୋଇ ପଞ୍ଜିକୃତ ହେବା ଦରକାର ଓ ଆଗରୁ ଯଦି କିଛି ଏପରି ଯାଞ୍ଚ ହିସାବ ଥାଏ ତା ସହ ତୁଳନା କରାଯାଇ ତହିଁରୁ କେତେ ଅଛି ଓ କେତେ ଗାଏବ ହୋଇଛି ତାହା ଲୋକଙ୍କୁ କୁହାଯିବା ଦରକାର ଓ ନୂତନ, ନିରାପଦ ଏକ ‘ସୁଦୃଢ଼ କକ୍ଷ’ (Strong Room) ତିଆରି କରାଯାଇ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀଙ୍କ ଜଗାରଖାରେ ରଖାଯିବ ଦରକାର । ଲୋକେ ସର୍ବଦା ଓ ସର୍ବଥା ଅବଗତ ହେବା ଦରକାର ଯେ, ସେମାନଙ୍କ ଈଷ୍ଟଦେବଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି କେତେ , ତାହା ଠିକ ରହୁଛି କି ବଢୁଛି କି କ୍ଷୟ ହେଉଛି । ଲୋକନାଥ ଜଗିଛନ୍ତି ବୋଲି କହି ଲୋକଙ୍କୁ ଭୁଆଁ ବୁଲେଇବା ବନ୍ଦ ହେବା ଦରକାର ।

ଯଦି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ପ୍ରକୃତରେ ବିପୁଳ ରତ୍ନ-ସମ୍ପତ୍ତି ଥାଏ, ତେବେ ତାହାର କୌଣସି ବିଧିବଦ୍ଧ ସରକାରୀ ହିସାବ ନଥାଇ କେଇଜଣ ମନ୍ଦିର ସେବକଙ୍କ ହାତରେ ତାକୁ ଯେପରି ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇଛି ଓ ଭଣ୍ଡାର ଯାଞ୍ଚ ହେବ ବୋଲି ଶୁଣି ସେମାନେ ଯେପରି ଲୋକନାଥଙ୍କ ସାପ ଭୟ ଦେଖାଇ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ସରକାରଙ୍କୁ ଆଣ୍ଠେଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି ତାହା ସେହି ଗୁପ୍ତ ହୋଇ ରହିଥିବା ସମ୍ପତ୍ତିର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି । ଚାବିଧାରୀମାନେ ନିଜ ନିଜ ଭିତରେ ସଲାସୁତରା ହୋଇ ଯଦି ପରିମାଣ ଅଜଣା ସେହି ରତ୍ନ ଲୁଟ କରୁଥିବେ କିଏ ବା କେମିତି ଜାଣିବ ? ଅନ୍ଧବିଶ୍ଵାସର ଅଫିମ ଗୁଳା ଯେ ଏ ଯାଏଁ ନିଜ ଈଷ୍ଟଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଜାଣିବା ପାଇଁ ଦାବି କରିବାର ସାହସରୁ ଲୋକଙ୍କୁ ଦୂରେଇ ରଖିଛି ଏହା କଣ କୌଣସି ବ୍ୟାଖ୍ୟାର ଅପେକ୍ଷା ରଖେ ?

ଯଦି ଏପରି ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ସୁଦୃଢ଼ କକ୍ଷରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମସ୍ତ ଚଳନ୍ତି ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ରଖାନଯାଏ ତେବେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉ :
(୧) ସମସ୍ତ ଚାଲନ୍ତି ସମ୍ପତ୍ତି – ନିଦା ରତ୍ନାଦି ସମେତ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବହୃତ ଅବ୍ୟବହୃତ ଅଳଙ୍କାରକୁ କିସମ ଉଆରି ଗଣନା କରି , ଓଜନ କରି , ଠିକଣାଭାବେ ପଞ୍ଜିକୃତ କରି ତ୍ରୁଟିହୀନ ଭାବେ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାର ମରାମତି କରି ସେଠାରେ ରଖାଯାଉ ଓ ନିୟମିତ ଯାଞ୍ଚର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଉ ;
(୨) ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେବକଙ୍କ ସମଗ୍ର ପରିବାରର ନାମ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ତାଲିକା ସାର୍ବଜନୀନ କରାଯାଉ ଓ କେତେ କେତେ ସୁନା ଓ ରତ୍ନ ଅଳଙ୍କାର ସେମାନଙ୍କର ଅଛି ତାହା ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରାଯାଉ ; କାରଣ ଯଦି ଭବିଷ୍ୟତରେ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାରରେ ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇ ରଖାଯିବା ରତ୍ନରୁ କିଛି ଗାଏବ ହୋଇଥିବା ଦେଖାଯାଏ ତେବେ ତହିଁର ଅନୁସନ୍ଧାନରେ ଏହା ସହାୟକ ହେବ ;
(୩) ଗଜପତିଙ୍କ ପାଖରେ ଯେହେତୁ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାରର ଗୋଟିଏ ଚାବି ଥାଏ , ସେହେତୁ ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଓ ପାରିବାରିକ ଅଳଙ୍କାର ତାଲିକା ସେ ପ୍ରଦାନ ବି କରନ୍ତୁ ।

ଆମେ କାହାକୁ ଅବିଶ୍ବାସ କରିବା କଥା କହୁନାହୁଁ କି କାହାର ଅମର୍ଯ୍ୟାଦା କରିବାର ଅଭିସନ୍ଧି ଆମର ନାହିଁ । ମାତ୍ର, ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାରରେ ଯାହା କିଛି ଗୋପନ ଅଛି ତାହା ପଦାକୁ ଆସିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଜଗନ୍ନାଥ ଲୋକଙ୍କର ଓ ଲୋକେ ତାଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ସବୁ କଥା ଜାଣିବା ଦରକାର ।

ମା ଧାନକୁଟୀ ପୁଅ ନାଗର : ସମ୍ବାଦ ସମ୍ପାଦକଙ୍କ ଆଗୁଆ ବିଚାର

by Subhas Chandra Pattanayak

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଦୈନିକ ଖବରକାଗଜ ‘ସମ୍ବାଦ’ର ମାଲିକ-ସମ୍ପାଦକ ବାବୁ ସୌମ୍ୟରଂଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ ତାଙ୍କ କାଗଜର ପ୍ରଥମ ପୃଷ୍ଠାରେ ଆଜି ଯାହା ଲେଖିଛନ୍ତି, ତାର ଶିରୋନାମା ହେଲା “ପଛୁଆ ରାଜ୍ୟର ଆଗୁଆ ଚିନ୍ତା” । ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ “ପଛୁଆ ରାଜ୍ୟ ଓଡିଶା” ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ଉଭୟ ହକି ଦଳର “ପ୍ରଯୋଜକ ହେବ” ବୋଲି “ଗତ ୧୫ ତାରିଖରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଏକ ତାରକା ହୋଟେଲରେ ପୂର୍ବତନ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ତାରକା ଖେଳାଳୀମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଆୟୋଜିତ ଉତ୍ସବରେ ଭାରତୀୟ ହକି ସହ ଯେଉଁ ଚୁକ୍ତି ସ୍ବାକ୍ଷରିତ ହେଲା” ସେଥିପାଇଁ ସେ ଗର୍ବ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ଓଡିଶା ପରି ଏକ “ପଛୁଆ ରାଜ୍ୟର ଏପରି ଆଗୁଆ ଚିନ୍ତା ନିଶ୍ଚୟ ଅଭିନନ୍ଦନୀୟ” ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ଶ୍ରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ‘ଆମ ଘରର ହାଲଚାଲ’ରେ ।

ଗୋଟିଏ ଖବର କାଗଜ ଯେତେବେଳେ “ଆମ ଘର” ବୋଲି କହେ ସେତେବେଳେ କାଗଜଟି ଏକୁଟିଆ ତା ମାଲିକର ହୋଇରହେନାହିଁ ; ତାହା ହୋଇଯାଏ ସେହି କାଗଜକୁ ନିରୋଳା ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ଦେଉଥିବା ଅର୍ଥାତ୍ ଟଙ୍କା ପଇସା ଦେଇ ତାକୁ କିଣୁଥିବା ସମଗ୍ର ପାଠକ ସମାଜର । ସମ୍ବାଦକୁ ପଇସା ଦେଇ କିଣୁଥିବା ମୁଁ ଜଣେ ପାଠକ । ତେଣୁ “ଆମ ଘରର ହାଲଚାଲ”ରେ ମୁଁ ହଲଚଲ ହେବା ସ୍ବାଭାବିକ । କାରଣ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଆତ୍ମପ୍ରଚାର ପାଇଁ ବା ବେପର୍ବାୟ ଖର୍ଚ୍ଚ କରି ନିଜକୁ ବହୁତ ବଡ଼ ଦେଖେଇହେବା ପରି ନବୀନଙ୍କ ମାନସିକ ରୋଗକୁ ଖୋରାକ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ମୋ “ପଛୁଆ ରାଜ୍ୟ”ର ରାଜକୋଷ ଉଜାଡିଦିଆଯିବାକୁ ମୁଁ କେବେ ବି ସମର୍ଥନ କରିନପାରେ ।

ସୌମ୍ୟ ବାବୁ ଗୋଟିଏ ଅଗଧାଡ଼ିଆ ଖବରକାଗଜର ମାଲିକ ଓ ସମ୍ପାଦକ । ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି “ଗତବର୍ଷ ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟମାନେ (ହକି) ଖେଳ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରିବାରୁ ଓହରି ଗଲେ, ଓଡ଼ିଶା ଏ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ହାତକୁ ନେବାପାଇଁ ସାହସ କଲା ।” ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟମାନେ କାହିଁକି ଓହରି ଗଲେ, ତାହା ଯଦି ସମ୍ବାଦ ସମ୍ପାଦକ ଆମକୁ କହିଥାନ୍ତେ ଓ କହିଥାନ୍ତେ ଏଥିରେ ଆମ ରାଜକୋଷରୁ କେତେ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଲା, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟମାନେ ନାରାଜ ହୋଇ କି କ୍ଷତି ସହିଲେ ଓ ଆମେ ରାଜି ହୋଇ କି ଲାଭ ପାଇଲୁ, ତେବେ ଆମ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକୀୟ ଦାୟିତ୍ବ ସେ ତୁଲାଇପାରିଥାନ୍ତେ । ସେ କହିନାହାନ୍ତି, କାରଣ ତାହା ସେ ଆକଳନ କରିନାହାନ୍ତି ଓ ସେହେତୁ ତାହା ତାଙ୍କୁ ଜଣାନାହିଁ । ସୌମ୍ୟବାବୁଙ୍କର ଯଦି ସାମ୍ବାଦିକୀୟ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଥାଏ, ତେବେ, ଯେହେତୁ ସେ ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ଉଠାଇ ଆମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାରେ ଶତଜିହ୍ଵ ହୋଇଉଠିଛନ୍ତି, ତହିଁର ନିର୍ଭୁଲ ଖର୍ଚ୍ଚ ବିବରଣୀ ସଂଗ୍ରହ କରି ତାଙ୍କୁ ପଇସାଦେଇ କାଗଜ କିଣୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଅବଗତ କରାଇବା ଉଚିତ ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ କୁଣ୍ଠା ସହ ଆମ ଦାତାକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦାନକୁ ମିଳାଇ ଆମ “ପଛୁଆ ରାଜ୍ୟ” ତଦ୍ଦ୍ଵାରା “ଆଗୁଆ ରାଜ୍ୟ” ବର୍ଗରେ ପହଂଚିପାରିଲା କି ନାହିଁ ତାହା ଓଡ଼ିଶାର ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ଆମ ଦାତାକର୍ଣ୍ଣ ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ଯାଏଁ “ଭାରତୀୟ ହକି ଦଳର ପ୍ରଯୋଜକ” ହେବାକୁ ଓଡିଶାକୁ ଚୁକ୍ତିବଦ୍ଧ କରାଇଛନ୍ତି । ଦାତାକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଏହି ଅବଦାନ କ୍ରୀଡା ଜଗତରୁ ଜାତିବାଦ ଦୂର କରିବ ବୋଲି ଯୁକ୍ତିବାଢ଼ି ସମ୍ବାଦ ସମ୍ପାଦକ ପୁନଶ୍ଚ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହାକୁ “ଦଳମତ ନିର୍ବିଶେଷରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ସ୍ଵାଗତ କରିବା କଥା ।” ଦାତାକର୍ଣ୍ଣ ନିଜ ପାଖରେଥିବା ବହୁକୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ବା ତାଙ୍କ ପୈତୃକ ସମ୍ପତ୍ତିରୁ ଖର୍ଚ୍ଚ କରି ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ କାହିଁକି, ତାଙ୍କ ଶେଷ ନିଃଶ୍ବାସ ଯାଏଁ ଭାରତରେ ଯେଉଁଠି ଯେତେବେଳେ ହକି ଖେଳ ହେବ ତହିଁର “ପ୍ରଯୋଜକ” ସାଜିବାରେ ଆମର କିଛି ଆପତ୍ତି ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ “ଆଗୁଆ ରାଜ୍ୟ”ମାନେ ପଛଘୁଞ୍ଚା ଦେଉଥିବା ବେଳେ ସୌମ୍ୟବାବୁଙ୍କ ଦାତାକର୍ଣ୍ଣ ଯଦି ଆମ “ପଛୁଆ ରାଜ୍ୟ”ର ନିଅଣ୍ଟିଆ ରାଜକୋଷ ଉଜାଡ଼ି ଆର୍ଥିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକ “ପଛୁଆ” ହୋଇ ପଡ଼ିରହିବାକୁ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଚୁକ୍ତିବଦ୍ଧ କରିଥାନ୍ତି ତାକୁ ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ନିନ୍ଦା କରିବୁ ।

ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ପାଇଁ ଏପରି ଏକ ଚୁକ୍ତି କରିବାକୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ କିଏ ? ଏ ବର୍ଷ ନ ହେଲେ ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ଏଇ ଦିନକୁ ତାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀତ୍ଵର ଆୟୁଷ ଶେଷ । ତା ପରେ ସେ ଆଉ ଥରେ ବିଧାନସଭାକୁ ଆସିବେ କି ନାହିଁ ତାହା ଲୋକେ ଠିକ କରିବେ । ତେଣୁ ହକି କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ସହ ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ହକି ଖେଳର ସମସ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ତୁଲାଇବାକୁ ଚୁକ୍ତି କରିବାକୁ ବିଦାୟମୁଖୀ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ନୈତିକ ଅଧିକାର କେଉଁଠୁ ଆସିଲା ? ସମ୍ବାଦ ସମ୍ପାଦକ ଏ ପ୍ରଶ୍ନ ନ ଉଠାଇ ଏପରି ଏକ ଅର୍ଥହାନୀକାରକ ଚୁକ୍ତି ହେତୁ “ଗର୍ବ” ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । କୌଣସି ଅନୁଚ୍ଚାରିତ ଅଭିସନ୍ଧି ହେତୁ ଚାଟୁକାରୀତା ପ୍ରଦର୍ଶନ ଯଦି ତାଙ୍କ ଅଗ୍ରଲେଖର ଅଭିପ୍ରାୟ ହୋଇନଥାନ୍ତା , ତେବେ ସେ ଦୁଇଟି ମଞ୍ଜ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତେ : ପ୍ରଥମତଃ, ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଯାଏଁ “ଭାରତୀୟ ହକି ଦଳର ପ୍ରଯୋଜକ” ହୋଇ ଓଡିଶା କେତେ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବ ଓ ସେ ଟଙ୍କା କେଉଁ ସୂତ୍ରରୁ ଆଣିବ; ଦ୍ବିତୀୟତଃ, ସେଥିପାଇଁ କିଏ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲା, କିଏ ଗ୍ରହଣ କଲା ଓ ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ କେବେ କେଉଁ ପ୍ରସ୍ତାବରେ ଅନୁମୋଦନ ଦେଲା । ଓଡିଶା ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପୈତୃକ ସମ୍ପତ୍ତି ନୁହେଁ ଯେ, ସେ ଯାହା ଚାହିଁବେ ତାହା କରିଚାଲିବେ ଓ ତାଙ୍କ ଚାଟୁକାର ସାଜିଥିବା ଖବରକାଗଜ ମାଲିକ / ସମ୍ପାଦକମାନେ ସେ ବାବଦରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଚିନ୍ତା ଓ ଚେତନାକୁ ନିଜ ବାକ୍ ଚାତୁରୀର ରାହୁଛୟା ତଳେ ଚାପି ରଖିବେ ।

ସାରା ଭାରତ ଜାଣେ ଓ ସମ୍ବାଦ ପରି ଖବରକାଗଜମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ, “ପଛୁଆ ରାଜ୍ୟ” ଭାବେ ଓଡିଶାକୁ ଦେଖାଇ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ବାରମ୍ବାର “ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ” ପାହ୍ୟା ଦାବି କରୁଛନ୍ତି । ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ତାରକା ହୋଟେଲରେ ହକି ପାଇଁ ଦାତାକର୍ଣ୍ଣ ସାଜି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଭାରତୀୟ ହକିର ପ୍ରଯୋଜକ ହେବାକୁ ଘୋଷଣା କରିବାର ଦିନକ ପରେ ଗତକାଲି ନୀତି ଆୟୋଗର ଉପସଭାପତି ରାଜୀବ କୁମାରଙ୍କ ପାଖରେ ନବୀନ ବାବୁ ନେହୁରା ହୋଇଛନ୍ତି ଅର୍ଥନୈତିକ ପଛୁଆ ବର୍ଗରେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଦୟା ପାଇଁ । ଅବିଭକ୍ତ କୋରାପୁଟ ବଲାଙ୍ଗୀର କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାଞ୍ଚଳରେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଯୋଜନାର ପୁନଃ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ, ପଛୁଆ ଅଂଚଳ ଉନ୍ନୟନ ପାଣ୍ଠି ପ୍ରଦାନ ଇତ୍ୟାଦି ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଅନୁରୋଧର ଅନ୍ତର୍ଗତ । ଆର୍ଥିକ ଦୁଃସ୍ଥିତି ଯେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶାର ଏକମାତ୍ର ପରିଚୟ , ସେତେବେଳେ ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ଯାଏଁ “ଭାରତୀୟ ହକି ଦଳର ପ୍ରଯୋଜକ” ହେବାକୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏତେ ନସରପସର କାହିଁକି ?

ରାଜ୍ୟରେ ପଇସା ନାହିଁ ଯେ, ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୁସ୍ତକ ଯୋଗାଇ ହେଉନି ; ଶ୍ରେଣୀରେ ବସି ପାଠ ପଢିବାକୁ ଛାତ ଯୋଗାଇ ହେଉନି; ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଦରମା ଦେଇ ହେଉନି; ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ଔଷଧ ଯୋଗେଇ ହେଉନି; ଖାଲିପଡ଼ିଥିବା ପଦପଦବୀ ପୁରଣ କରିହେଉନି; ଶହେକେ ଅଶୀ ଲୋକ ଅର୍ଦ୍ଧାହାରରେ ଟଙ୍କିକିଆ ଚାଉଳ ଖାଇ ଢୋକେ ପିଇ ଦଣ୍ଡେ ଜୀଇ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି ; ଖାଦ୍ୟାଭାବଜନିତ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟହାନୀ ଓ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ତାଣ୍ଡବ ରଚୁଛି ଜନ୍ମରୁ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ବୟସର ଶିଶୁଙ୍କ ଜୀବନରେ ; ଚାଷ ପାଇଁ କରଜ କରି, ସରକାରୀ ପ୍ରବଂଚନା ହେତୁ କରଜ ଜାଲରେ ଛନ୍ଦି ହୋଇ ଚାଷୀ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରୁଛି ; ଫସଲର ଅଭାବୀ ବିକ୍ରିପାଇଁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛି; କରଜ କବଳରୁ ନିସ୍ତାର ପାଇଁ, ଦିନେ ଓଳିଏ ବଂଚି ରହିବା ପାଇଁ, ବଂଚେଇନପାରିବାର ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ମା ବିକିଦେଉଛି ତାର ପିଲାକୁ ; ଓଡ଼ିଶାର ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କ ଠାରୁ ସଂଗୃହୀତ ବିରଳ ତାଳପତ୍ର ପୋଥି ସବୁକୁ ସରକାରୀ ମ୍ୟୁଜିଅମରେ ପୋକ ଖାଇଯାଉଛନ୍ତି ପାଣ୍ଠି ଅଭାବରୁ ମୁଦ୍ରଣ ହୋଇପାରୁନି ବୋଲି; ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଖେଳାଳୀମାନେ ଉଧେଇପାରୁନାହାନ୍ତି ଖେଳପଡିଆ ଅଭାବରୁ ; ଅଥଚ ବଡ଼ ବଡ଼ ଧନୀ ପ୍ରଦେଶମାନେ ରାଜି ନହେଉଥିବାବେଳେ ଧନହୀନ ଓଡିଶାକୁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଯାଏଁ “ଭାରତୀୟ ହକି ଦଳର ପ୍ରଯୋଜକ” ହେବାକୁ ଚୁକ୍ତିବଦ୍ଧ କରାଇ ଓଡ଼ିଶାର ଅର୍ଥ ବରବାଦ କରିବା କେଉଁ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତାର ପରିଚୟ ?

ଓଡ଼ିଆରେ ଏକ ଢଗ ଅଛି । ତାହା ହେଲା “ମା ଧନକୁଟୀ , ପୁଅ ନାଗର । ରସ ସାଗର ।” ମା କୁଟୂତୁଣୀ ଭାବେ ଜୀବିକା ଅର୍ଜନ କରୁଥିବାବେଳେ, ସେହି ମାଆର କଷ୍ଟଲବ୍ଧ ଆୟକୁ ମନଇଛା ଖର୍ଚ୍ଚ କରି ନିଜକୁ ବଡ଼ଲୋକ ଭାବେ ଦେଖାଇହେବା ଲୋକକୁ ବୋକା କୁହାଯାଏ । ବୋକାମୀ ଏକ ମାନସିକ ବ୍ୟାଧି । ଏହି ବ୍ୟାଧି ଦ୍ଵାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ସୁଧୁରି ନଗଲେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ତାକୁ ଥଟ୍ଟାରେ କହେ “ରସ ସାଗର” ! “ଭାରତୀୟ ହକି ଦଳର ପ୍ରଯୋଜକ” ସାଜିଥିବା “ପଛୁଆ ଓଡିଶା”ର ବୋକାମୀ ଦେଖି ଅଣଓଡ଼ିଆଏ  ନାକରେ ରୁମାଲ ଦେଇ ଏଇନେ ହସୁଥିବେ । ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ କହୁଥିବେ, “ମା ଧନକୁଟୀ , ପୁଅ ନାଗର । ରସ ସାଗର ।”   

ଏହାର ନିରାକରଣ ଆବଶ୍ୟକ । କିନ୍ତୁ କେମିତି ହେବ , ଯଦି ସମ୍ବାଦ ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଖବରକାଗଜର ସମ୍ପାଦକ ଏହାକୁ “ପଛୁଆ ରାଜ୍ୟର ଆଗୁଆ ଚିନ୍ତା” ବୋଲି ଲୋକଙ୍କୁ କହନ୍ତି ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଗର୍ବ ପ୍ରକଟ କରନ୍ତି ?

I solemnly accept the epithet ‘Basha Samanta’

by Subhas Chandra Pattanayak

ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟତମ ସର୍ବଜନପ୍ରିଯ କାଳଜୟୀ କବି ଅଭିମନ୍ୟୁ ସାମନ୍ତ ସିଂହାରଙ୍କ ଜନ୍ମଭୁମିରେ , ତାଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ଜୟନ୍ତୀ ତିଥିରେ , ‘ଅଭିମନ୍ୟୁ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ’ ପକ୍ଷରୁ ମୋତେ ଗତ ମାଘ ସପ୍ତମୀ ତିଥି ଜାନୁଆରୀ ଚବିଶ ତାରିଖରେ ‘ଭାଷା ସାମନ୍ତ’ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିବା ହେତୁ ମୁଁ ନିଜକୁ ଧନ୍ୟ ମନେକରୁଛି । ଯେଉଁ ମହାନୁଭବମାନେ ଏହି ପଦବୀ ପାଇଁ ମୋତେ ଯୋଗ୍ୟ ବିବେଚନା କରିଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ମୁଁ ନତମସ୍ତକ ; କାରଣ, ଆମ ଭାଷାରେ ଆମ ରାଜ୍ୟ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଆମେ ଚଳାଇଥିବା ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରତି କଵିଭୂମିର ଶୁଭାଶୀଷ ହିଁ ଏହାର ମାନପତ୍ରଟିରେ ପ୍ରକଟିତ ହୋଇଛି, ଯହିଁରେ ଲେଖା ଅଛି :

“ବିଦଗ୍ଧ କବି ଅଭିମନ୍ୟୁ ସାମନ୍ତ ସିଂହାରଙ୍କ ଜନମାଟିରୁ ଆପଣଙ୍କୁ ସାରସ୍ବତ ବଧେଇ ଜଣାଉଛୁ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟ ଆଜି ଅବକ୍ଷୟମୁଖୀ । ଏହିପରି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସମୟରେ ଆପଣ ଭାଷା ଜନନୀ ପଦରୁ ଶୃଙ୍ଖଳ ଖୋଲିବାର ଦାୟିତ୍ବ ଲିଭାଉଛନ୍ତି ।”

ଏହି ସ୍ବୀକୃତି ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଚଳାଇଥିବା ସାରା ଓଡ଼ିଶାର ଅନନ୍ୟ କଳାପତାକା ଅଭିଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ନୀତିନିଷ୍ଠ ତପସ୍ୟା ପ୍ରତି ବିଦଗ୍ଧ ଭୂମିର ପବିତ୍ର ସ୍ବୀକୃତି । ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳୀକୁ ପ୍ରଣାମ ଜଣାଇ ବିନମ୍ରତାର ସହ ସମସ୍ତ ଭାଷାମୂକ୍ତିଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ମୁଁ ଏହି ସମ୍ମାନ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି । ଏହି କଥା ମୁଁ ଏଠାରେ ସନ୍ନିହିତ ନିବନ୍ଧରେ ବି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଜନନୀର ଜୟ ହେଉ ।
PAGE-8 (Editorial).pmd

Bhasha Andolan, Orissa: Origin and Purpose

by Subhas Chandra Pattanayak

This article in Oriya is published in Suryaprava on June 28, 2016. Reproduced here for reference of the participants in the world’s unique movement.

Here is the write-up.

bhasha-andolan-its-origin-and-purpose

 

 

Kalinga War and Kali of Orissa

by Subhas Chandra Pattanayak

Subhas Chandra Pattanayak

A man called Markandey Katju, who, once upon a time, had headed the Press Council of India, has attracted acrimonious attention of Orissa by spreading wrong information on Kalinga War, through the social media FaceBook. Failure of history to record what exactly had happened in Kalinga War has given birth to a bit confusion in certain circles in Orissa too. Even some learned Oriyas doubt if Ashok was a reality and a war like Kalinga war was really fought. Against this backdrop, for these Oriyas, I reproduce here a relevant extract from my book SRIJAYA DEVANKA BAISSI PAHACHA.

The link below shall lead to the relevant portion of my book.

kalinga-yuddha-o-kali

 

Bhagabati’s Ghinua and Paul Robson’s Joe Hill

by Subhas Chandra Pattanayak

Subhas Chandra Pattanayak

Bhagabati Panigrahi was one of the three founders of Communist Party of India in Orissa. He had contributed immensely to the literature that had created a new era of revolution. His story Shikar had the hero in Ghinua to whom an exploiter deserved to be killed like a tiger that endangered human life. The administration had hanged him to death. And his death has made him immortal. Similarly, Paul Robson’s Joe Hill refuses to die despite death.

I pay my homage to Bhagabati by translating Robson’s poem to club the same with Ghinua.

In Oriya, the pdf file may please be perused.

relevance-of-bhagavati-panigrahi

This was originally created for Nua Dunia, Bhubaneswar.

Tigiria, my beloved Mother, Speak up, Speak up Please

by Subhas Chandra Pattanayak

Tigiria, to the lap of which my mother had delivered me, was a beautiful place to live in.

It had tremendous contributions to culture and literature of Orissa. The scripture of warfare – Veera Sarvaswa – was authored here. The scripture of the dance form that is now known as Odissi Dance – Abhinaya Darpana Prakasha – was authored here.

Pandit Bhubaneswar Badapanda, Kabibara Arttabandhu Pattanayak, Prof. Jayakrushna Mishra, Prof. Devi Prasanna Pattanayak are some of the stars Tigiria has posted in the sky of Orissa’s literature.

Entirely humanitarian kings like Banamali Tunga Champatti Singh Mohapatra, revered sentinels like Jagabandhu Rautroy Pattanayak, Freedom fighters like Madhusudan Pattanayak had their birth in this splendid soil.

The world famous Khandua is Tigiria’s contribution to Sri Jagannatha as well as to Odissi Dance. A splendid land of glorious Buddhist past, in post-independence period it has gradually lost its mana to continuous misrule.

Deeply affected by her ruin, in a solitude when none but her was in my heart, that past had enticed me into in its magnificence, which, forms a part of my forthcoming book ‘Ketebele Kemiti’. I am sharing here.

https://app.box.com/embed_widget/s/bqfhh7deobj9addhwt8maegkva1c2s06?view=&sort=&direction=ASC&theme=blue

Kali Puja is indicative of Oriya’s Buddhist entity

by Subhas Chandra Pattanayak

Subhas Chandra Pattanayak

To Rev. J. Long, Buddhist quest was not to be entirely quenched either in Nepal, Ceylon and China. In ‘Notes and Queries Suggested by a visit to Orissa’, he has mentioned of how these countries, by then world famous in context of Buddhism, were referring to Orissa in matters of Buddha and his ideals. To quote him, “Antiquarian enquiries in Nepal, Ceylon and China show that, the Buddhism so noted in its regard for enlightening the masses and opposing caste, was for ages predominant all through Orissa both among the rulers and the people, though Orissa be now the garden of the Hinduism and Jagannath its Jerusalem” (Journal of the Asiatic Society of Bengal, 1859, No.III, Vol.XXVIII).

Asoka, the Vedic Empire builder had attacked Orissa to destroy the sanctity of Buddha’s birthplace in Orissa.  To protect the sacred place, people of Orissa living in matriarch democracies had vanquished him. History has failed to note that Asoka had fled with his life by accepting Buddhism on the very battle field at Dhauli on the river Daya, near Bhubaneswar of Orissa.

When Buddha, accepted as omnipresent as Mahashunya after his demise, was given by Siddha Indrabhuti an image that his followers may worship, and that image was consecrated by him as Jagannath, the matriarch people of Orissa had equated Jagannath with Kali, the epitome of matriarch militancy that had defeated Asoka and energizes the dormant Ganarajya to defeat and destroy invading imperialism. So, in Puri Sri Jagannath is Kali. (Niladrau Sri Jagannath sakshat Dakshina Kalika).

This is why, on Kali Puja day, people of Orissa pay their fire salutes before Sri Jagannath Buddha to the Buddhist martyrs who sacrificed their lives in the Dhauli battle field in the Kalinga war against Askoka, the wicked Vedic imperialist. People use Kaunria sticks for the fire salute in recognition of the strength of unity.

The following posting in Oriya, extracted  from my book Sri Jaya Devanka Baissi Pahacha,  published by Bharata Bharati, Gajapati Nagar, Sutahat, Cuttack, throws more lights on this hidden history.

Kalipuja 1Kalipuja 2Kalipuja 3Kalipuja 4Kalipuja 5Kalipuja 6Kalipuja 7Kalipuja 8Kalipuja 9Kalipuja 10Kalipuja 11 aKalipuja 11 bKalipuja 12